Polscy operatorzy wojsk specjalnych nie mają jednego „karabinu snajperskiego”. Mają arsenał – dobierany do zadania, kalibru i dystansu, zbudowany w dużej mierze na sprawdzonej zachodniej broni precyzyjnej z kontraktów z lat 2012-2018. Warto też pamiętać, że w Wojskach Specjalnych snajper to zwykle doświadczony szturmowiec po kursie specjalistycznym, a nie osobny nabór.
Przegląd opiera się na oficjalnych przetargach i relacjach polskiej prasy obronnej (Special-Ops.pl, Defence24, MILMAG, ZBiAM, Polska Zbrojna), z podaniem roku każdego kontraktu.
.338 Lapua Magnum – standard dalekiego zasięgu
Najpopularniejszym kalibrem „lekkiej dalekosiężnej” snajperki polskich WS jest .338 Lapua Magnum (8,6 mm). Od 2012 roku karabiny Accuracy International AX338 – często z celownikami Schmidt & Bender PM II – trafiły do JW AGAT, JW Formoza i JWK. GROM poszedł podobną drogą: w 2018 roku podpisał umowę na multikalibrowe SAKO TRG M10 w wersji .338 (dystrybutor Kaliber). To broń o zasięgu skutecznym przekraczającym kilometr.
Barrett 12,7 mm – broń antymateriałowa
Wspólnym mianownikiem czterech jednostek – GROM, JWK, Formoza i AGAT – są wielkokalibrowe karabiny Barrett kal. 12,7 mm (rodzina M82/M107, .50 BMG). To broń antymateriałowa: do rażenia celów lekko opancerzonych, sprzętu i neutralizacji ładunków wybuchowych z bezpiecznego dystansu, a także do strzelań na bardzo duże odległości. W Formozie ten wielkokalibrowy segment uzupełnia karabin Accuracy AW50 kal. .50 BMG.
Półautomaty 7,62 mm – wsparcie szybkim ogniem
Obok klasycznych karabinów powtarzalnych operatorzy korzystają z półautomatycznych karabinów wyborowych kal. 7,62 mm, które łączą celność z większą szybkostrzelnością. W GROM w 2017 roku karabiny LaRue Tactical PredatOBR (dostawca Works 11) zastąpiły wcześniejsze KAC SR-25. Po M110 SASS sięgają m.in. JWK i Formoza, a w JWK używane są też fińskie SAKO TRG-21/22.
CheyTac M200 – karta z historii
Do historii arsenału GROM przeszedł CheyTac M200 Intervention kal. .408 CheyTac – kupiony już w 2005 roku w kilku egzemplarzach. Tym zakupem GROM dołączył wówczas do bardzo wąskiego, światowego grona użytkowników tej konstrukcji (obok m.in. brytyjskiego SAS). To raczej karta historyczna niż dzisiejszy etat – dobrze pokazuje jednak, jak wcześnie polscy operatorzy sięgali po najnowocześniejszy wówczas sprzęt.
Polskie czy zachodnie?
Polski przemysł ma własne karabiny wyborowe – Bor, Alex-338 i wielkokalibrowy Tor z Zakładów Mechanicznych „Tarnów”. Ich głównym odbiorcą są jednak Wojska Lądowe i WOT, a nie etatowo wojska specjalne. Podobnie półautomatyczny GROT 762N (Fabryka Broni Radom, umowa z 2023 roku) trafia do Sił Zbrojnych RP ogółem, nie do WS. Operatorzy pozostają przy sprawdzonej broni zachodniej.
Co używają zagraniczne jednostki specjalne
Polski arsenał nie jest wyspą – wiele jednostek specjalnych na świecie mówi tym samym „językiem sprzętowym”, sięgając po tych samych producentów: Accuracy International, Barrett czy fińskie SAKO.
- USA. Dowództwo Operacji Specjalnych (SOCOM) wprowadza Mk22 ASR (Advanced Sniper Rifle) na bazie karabinu Barrett MRAD – broń multikalibrową, w której wymiana lufy między .300 Norma Magnum, .338 Norma Magnum i 7,62 mm NATO zajmuje poniżej dwóch minut. Mk22 zastępuje wcześniejsze konstrukcje, w tym Mk13 kal. .300 Winchester Magnum, długo używany przez amerykańskie SOF.
- Wielka Brytania (SAS). Brytyjscy operatorzy korzystają z Accuracy International L115A3 kal. .338 Lapua Magnum – tego samego producenta, co część karabinów polskich WS. To właśnie tym karabinem w 2009 roku w Afganistanie brytyjski snajper ustanowił głośny rekord celnego trafienia na dystansie około 2475 metrów.
- Kanada (JTF2). Kanadyjska jednostka sięga po wielkokalibrowy McMillan TAC-50 kal. .50 BMG (12,7 mm). W 2017 roku w Iraku snajper JTF2 pobił nim rekord najdłuższego potwierdzonego trafienia – około 3540 metrów.
- Francja. Francuskie siły specjalne używają m.in. wielkokalibrowego PGM Hécate II kal. 12,7 mm, karabinu antymateriałowego.
Wniosek? Polskie WS grają w tej samej lidze sprzętowej co najlepsze jednostki Zachodu – Accuracy International, Barrett i SAKO to wspólny mianownik ich i naszych snajperów.
Dane techniczne – karabiny w pigułce
| Karabin | Kaliber | Typ | Zasięg skut. (orient.) | Użytkownik |
|---|---|---|---|---|
| Accuracy International AX338 | .338 Lapua Magnum | powtarzalny | ~1500 m | AGAT, Formoza, JWK (od 2012) |
| SAKO TRG M10 | .338 Lapua Magnum (multikalibrowy) | powtarzalny | ~1500 m | GROM (2018) |
| LaRue PredatOBR | 7,62×51 NATO | półautomatyczny | ~800 m | GROM (2017) |
| M110 SASS | 7,62×51 NATO | półautomatyczny | ~800 m | JWK, Formoza |
| Barrett M107 | 12,7×99 (.50 BMG) | półautomatyczny | ~1800 m | GROM, JWK, AGAT, Formoza |
| Accuracy International AW50 | 12,7×99 (.50 BMG) | powtarzalny | ~1800 m | Formoza |
| CheyTac M200 Intervention | .408 CheyTac | powtarzalny | ~2300 m | GROM (2005, historyczny) |
| Barrett MRAD / Mk22 ASR | .338 / .300 Norma / 7,62 (multikalibrowy) | powtarzalny | ~1500-1800 m | USA (SOCOM) |
| Accuracy International L115A3 | .338 Lapua Magnum | powtarzalny | ~1500 m (rekord 2475 m) | Wlk. Brytania (SAS) |
| McMillan TAC-50 | 12,7×99 (.50 BMG) | powtarzalny | ~1800-2000 m (rekord 3540 m) | Kanada (JTF2) |
| PGM Hécate II | 12,7×99 (.50 BMG) | powtarzalny | ~1800 m | Francja |
„Zasięgi skuteczne są orientacyjne – zależą od amunicji, lufy, optyki i warunków; rekordowe trafienia bywają znacznie dłuższe. Dane wg producentów i źródeł branżowych.„
Dlaczego od lat bez nowej snajperki
Mogłoby się wydawać, że tak elitarne jednostki co rusz kupują nowe karabiny – tymczasem od kilku lat brakuje rozstrzygniętego, nowego kontraktu snajperskiego dla WS. W 2023 roku JWK ogłosiła przetarg na karabiny wyborowe (wpłynęło 8 ofert), ale postępowanie unieważniono z powodu braku ofert ostatecznych. GROM unieważnił z kolei przetarg na amunicję 8,6×70 mm. Świeży kontrakt z 2026 roku (karabiny od Mex Technologies / LMT dla JWK) dotyczy z kolei broni szturmowej, nie snajperskiej.
Sytuacja zaczyna się jednak zmieniać: w czerwcu 2026 roku JW GROM ogłosiła postępowanie na nowe karabiny wyborowe kal. .308 (7,62 mm), a wcześniej – na przystawki termowizyjne do karabinów wyborowych. To pierwszy od lat wyraźny sygnał modernizacji uzbrojenia snajperskiego wojsk specjalnych.
FAQ – „Czym strzelają polscy snajperzy WS”
GROM korzysta m.in. z Accuracy International (.338 Lapua Magnum), fińskiego SAKO TRG M10 (.338), półautomatycznego LaRue PredatOBR (7,62 mm) i wielkokalibrowych Barrett kal. 12,7 mm. Historycznie używał też CheyTac M200 (.408).
Najpopularniejszy to .338 Lapua Magnum (8,6 mm) do dalekiego zasięgu, 7,62×51 mm NATO w broni półautomatycznej oraz 12,7 mm (.50 BMG) w karabinach antymateriałowych.
Tak. Barrett 12,7 mm (rodzina M82/M107) to wspólny mianownik czterech jednostek – GROM, JWK, Formozy i AGAT. Formoza używa też wielkokalibrowego Accuracy AW50.
Skuteczny ogień to orientacyjnie ~1500 m, choć rekordowe trafienia bywają znacznie dłuższe (Brytyjczyk trafił z L115A3 na ~2475 m).
Udokumentowane kontrakty snajperskie WS pochodzą z lat 2012-2018. Od kilku lat brakuje nowego, rozstrzygniętego zamówienia – przetarg JWK z 2023 r. unieważniono. Świeży kontrakt z 2026 r. (LMT dla JWK) dotyczy broni szturmowej, nie snajperskiej.
Polskie konstrukcje (Bor, Alex-338, Tor z ZM Tarnów) trafiają głównie do Wojsk Lądowych i WOT. WS stawiają na sprawdzoną broń zachodnią (Accuracy International, Barrett, SAKO).
Źródła
- Special-Ops.pl – arsenały GROM/JWK/AGAT/Formozy, Accuracy International, Barrett „Light Fifty”, LaRue PredatOBR, SAKO TRG M10 (2017-2018)
- Defence24 – kontrakty GROM (2018), karabiny Bor/Alex/Tor (ZM Tarnów)
- MILMAG / ZBiAM – SAKO TRG M10 dla GROM, przetargi i unieważnienia JWK (2023), kontrakt szturmowy JWK 2026
- Polska Zbrojna – SAKO TRG M10, GROT 762N
- Agencja Uzbrojenia / Fabryka Broni Radom – GROT 762N (2023, dla SZ RP)
