W czerwcu 2024 roku gruzińskie ministerstwo obrony opisało kolejną fazę wspólnego szkolenia, które prowadzą Dowództwo Operacji Specjalnych Gruzji i Dowództwo Operacji Specjalnych Polski. Po gruzińskiej stronie wystawia je batalion rangersów. Wspólna struktura ma w komunikacie własną nazwę: GEO-POL MNSOLTG, rozwiniętą jako Georgian-Polish Multination Special Operations Land Tasks Group. Po polskiej stronie komunikatu o niej nie znaleźliśmy.
Co znaczy ta nazwa
SOLTG to natowskie określenie na lądową grupę zadaniową operacji specjalnych. Litery MN z przodu oznaczają, że jest wielonarodowa — tworzą ją pododdziały więcej niż jednego państwa. Przedrostek GEO-POL wskazuje, których: Gruzji i Polski.
Dwie daty
Sierpień 2023. Jak pisała Civil Georgia, powołując się na informacje gruzińskiego ministerstwa obrony, podczas ćwiczenia Agile Spirit 2023 GEO-POL MNSOLTG miał być po raz pierwszy oceniany, z zapowiedzią udziału w rotacji Sił Odpowiedzi NATO na 2024 rok. Manewry trwały od 21 sierpnia do 1 września i objęły Gruzję oraz element realizowany w Turcji. Liczbę uczestniczących państw źródła podają różnie: Civil Georgia 22, komunikaty amerykańskie 21.
Z tej samej ceremonii otwarcia pochodzi zdjęcie amerykańskiej Gwardii Narodowej, którego podpis mówi wprost: środkowy proporzec reprezentuje gruzińskie siły operacji specjalnych, a towarzyszą mu flagi Polski i Gruzji. To amerykańskie źródło stawia Polskę przy gruzińskich siłach specjalnych na tej samej edycji manewrów. Nazwy grupy zadaniowej ani polskiej jednostki podpis nie podaje.

Czerwiec 2024. Komunikat gruzińskiego ministerstwa opisuje kolejną fazę wspólnego szkolenia. Pododdziały wykonały pokazowe ćwiczenie — operację typu rajd. Grupa dostała pozytywną ocenę na poziomie taktycznym i przeszła do kolejnego etapu przygotowań do certyfikacji na rotację NRF 2024. Gościom pokazano wystawę w bazie wojskowej Mukhrovani.
W tym samym komunikacie pada zdanie o stanie zaawansowania po stronie gruzińskiej: jedna kompania batalionu rangersów jest już przygotowana i certyfikowana do udziału w NRF, a kolejna grupa przechodzi odpowiednie fazy. W ćwiczeniu uczestniczył dowódca gruzińskich sił specjalnych płk Teimuraz Klateiszwili.
Warto tę różnicę zachować: w obu przekazach mowa o przygotowaniach i ocenie, nie o zakończonej certyfikacji całej grupy ani o jej wysłaniu.
Polski dyżur w Siłach Odpowiedzi NATO — osobno
Ten sam rocznik rotacji pojawia się po polskiej stronie, ale w innym wątku. W październiku 2023 roku Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych zakończyło w Krakowie ćwiczenie certyfikujące do Sił Odpowiedzi NATO na 2024 rok. Był to trzeci taki dyżur w historii polskich Wojsk Specjalnych — po 2015 i 2020 — i pierwszy z gotowością do dowodzenia operacją obronną w dużej skali.
Komunikat MON o tej certyfikacji nie wymienia GEO-POL MNSOLTG. Że oba wątki są jednym przedsięwzięciem, nie wynika z żadnego z dostępnych źródeł — łączy je na razie tylko ten sam rocznik rotacji.
Certyfikowanie polskich pododdziałów pod natowskie struktury nie jest nowością — pisaliśmy o tym, jak NATO certyfikowało Zespół Bojowy JWK i komponent PJOS w Lublińcu.
Wcześniejszy kontekst: 2017
Relacja polskich i gruzińskich sił specjalnych nie zaczęła się w 2023 roku. We wrześniu 2017 roku gruzińskie SOF uzyskały certyfikację NATO na SOTG — grupę zadaniową operacji specjalnych. Branżowy serwis Shephard Media pisał wtedy o wsparciu szkoleniowym ze strony sojuszników, wymieniając POL SOCC (Polskie Dowództwo Komponentu Operacji Specjalnych) i amerykańskie USSOCOM; w tekście mowa o elementach wysuniętych do Gruzji i o szkoleniu obejmującym doktrynę oraz taktykę małych pododdziałów.
Polska prasa wojskowa opisywała tę współpracę wcześniej i konkretniej. „Polska Zbrojna” pisała w 2021 roku o porozumieniu szkoleniowym z 2016 roku, na którego podstawie instruktorzy Jednostki Wojskowej AGAT szkolą gruzińskie siły specjalne — dwa razy w roku, z celem doprowadzenia ich do poziomu wyszkolenia sił specjalnych NATO. Do 2020 roku przygotowali cztery gruzińskie sekcje specjalne i szkolili piątą. Zakres obejmował medycynę pola walki, łączność, pirotechnikę, rozpoznanie specjalne, nawigację i działania bezpośrednie.
Z tego nie wynika jednak, że AGAT wszedł w skład GEO-POL MNSOLTG. Komunikaty o grupie z lat 2023 i 2024 polskiej jednostki nie wymieniają.
Współpraca ma też świeży ciąg dalszy: we wrześniu 2026 roku polscy operatorzy byli wśród uczestników międzynarodowego kursu snajperskiego w gruzińskiej bazie Mukhrovani, a w maju polskie Wojska Specjalne ćwiczyły w Gruzji w ramach Trojan Footprint 2026.
Bez wskazania polskiej jednostki
Gruzińskie ministerstwo konsekwentnie nazywa polskiego partnera na poziomie dowództwa — „Dowództwo Operacji Specjalnych Polski” — a nie jednostki. Która polska jednostka wystawiła ludzi do wspólnej grupy, z komunikatu nie wynika.
Nie wynika też z materiałów polskich, do których dotarliśmy. Wyszukiwarka portalu wojsko-polskie.pl na hasło o tej grupie nie zwraca nic, a komunikat MON o certyfikacji DKWS jej nie wymienia. Po stronie gruzińskiej wyszukiwarka ministerstwa na skrót MNSOLTG zwraca jeden wynik — ten z czerwca 2024 roku.
Najczęstsze pytania
Co znaczy skrót MNSOLTG?
Multinational Special Operations Land Task Group — wielonarodowa lądowa grupa zadaniowa operacji specjalnych. Przedrostek GEO-POL wskazuje państwa, które ją tworzą: Gruzję i Polskę.
Która polska jednostka wchodzi w skład grupy?
Nie podaje tego żadne z dostępnych źródeł. Gruzińskie komunikaty mówią o „Dowództwie Operacji Specjalnych Polski”.
Czy „rangersi” w komunikacie to to samo co amerykański 75. Pułk Rangersów?
Nie. „Rangers” to w Gruzji nazwa własna pododdziałów Dowództwa Operacji Specjalnych, tak jak w kilku innych armiach. O tym, dlaczego ta nazwa myli i czym jest amerykański 75. Pułk, pisaliśmy osobno.
Źródła
- Ministerstwo Obrony Gruzji, 14 czerwca 2024 — Georgian-Polish Special Operation Rangers Company Accomplished Another Phase of Joint Training: wspólne szkolenie rangersów, ćwiczenie typu rajd, pozytywna ocena taktyczna, stan certyfikacji po stronie gruzińskiej, obecność płk. Klateiszwilego.
- Civil Georgia, 22 sierpnia 2023 — relacja z otwarcia Agile Spirit 2023: pierwsza ocena GEO-POL MNSOLTG i zapowiedź udziału w rotacji NRF 2024, terminy, liczba państw i żołnierzy. Źródło wtórne, powołujące się na gruzińskie ministerstwo.
- Shephard Media, Andrew White, 8 września 2017 — Georgian SF become NATO certified: certyfikacja gruzińskich SOF na SOTG, rola POL SOCC i USSOCOM. ⚠ Dalsza część artykułu za paywallem.
- Ministerstwo Obrony Narodowej — komunikat o certyfikacji Wojsk Specjalnych do dyżuru w Siłach Odpowiedzi NATO (październik 2023): trzeci dyżur po 2015 i 2020, pierwszy z gotowością do dowodzenia operacją obronną w dużej skali.
- DVIDS — karta zdjęcia otwierającego (Agile Spirit 23).
- DVIDS / U.S. Army National Guard, 21 sierpnia 2023 — zdjęcie z ceremonii otwarcia Agile Spirit 23 w Joint Training and Evaluation Center w Krtsanisi; podpis wymienia proporzec gruzińskich sił operacji specjalnych oraz towarzyszące mu flagi Polski i Gruzji. Fot. sierż. Allison Ahearn, VIRIN 230820-A-XR605-1950.
- Polska Zbrojna, Magdalena Kowalska-Sendek, 20 czerwca 2021 — „Creating Their Own Legend”: porozumienie szkoleniowe Polski i Gruzji z 2016 roku, szkolenie gruzińskich sił specjalnych przez instruktorów JW AGAT dwa razy w roku, cztery przygotowane sekcje do 2020 roku oraz zakres szkolenia.
Zdjęcie otwierające: desant ze śmigłowca UH-1 Iroquois podczas kończącej fazy ćwiczenia Agile Spirit 23 w rejonie Batumi w Gruzji, 29 sierpnia 2023 — czyli tego samego ćwiczenia, na którym według Civil Georgia po raz pierwszy oceniano GEO-POL MNSOLTG. ⚠ Podpis DVIDS wymienia na kadrze siły specjalne Gruzji, Wielkiej Brytanii i Rumunii oraz amerykańskich marines i 10. Grupy Sił Specjalnych — Polaków nie nazywa. Fot. st. sierż. Thurman Snyder, U.S. Special Operations Command Europe, za pośrednictwem DVIDS, domena publiczna (VIRIN 230829-A-UN281-2519). Wykorzystanie materiałów wizualnych Departamentu Obrony USA nie oznacza poparcia z jego strony. Zdjęcie z ceremonii otwarcia: fot. sierż. Allison Ahearn, U.S. Army National Guard, za pośrednictwem DVIDS, domena publiczna (VIRIN 230820-A-XR605-1950). Karta w mediach społecznościowych jest naszą grafiką własną.