Wojska Specjalne od lat używają Multicamu i jego polskiego odpowiednika, a podstawowym wzorem polowym w Wojsku Polskim pozostaje Pantera wz. 93. To się zmieni. Szef Sztabu Generalnego WP zapowiedział, że kamuflaż Ryś trafi docelowo także do jednostek specjalnych — i od razu uprzedził pytanie, które w tym środowisku musiało paść.
Bluzę odebrał dowódca 6 Brygady Powietrznodesantowej
Nowy mundur taktyczny Wojska Polskiego pokazano 5 października 2026 roku na terenie 1. Dywizji Piechoty Legionów w Ciechanowie. W prezentacji wzięli udział wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, sekretarze stanu w MON Cezary Tomczyk i Magdalena Sobkowiak-Czarnecka oraz gen. Wiesław Kukuła, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.
Kukuła zszedł z mównicy i wręczył własną bluzę w nowym wzorze płk. Piotrowi Bieńkowi, dowódcy 6 Brygady Powietrznodesantowej. Powiedział, że wdrożenie zacznie się od jednostek „Tier 1″, a wybór nie jest przypadkowy — to brygada płk. Bieńka jako pierwsza założy nowy mundur. Dopiero po jednostkach „Tier 1″ przyjdzie czas na Wojska Specjalne.
Ten gest wart jest zatrzymania się na chwilę, bo widać na nim dwa wzory naraz: generał stoi w Multicamie, a w rękach trzyma bluzę w Rysiu. Zieleni jest w nim więcej, plamy są większe, a ich krawędzie miękkie zamiast ostrych.
„Tier 1″ u Kukuły znaczy co innego niż u operatorów
Dla czytelnika, który interesuje się wojskami specjalnymi, „Tier 1″ ma jedno skojarzenie: jednostki pokroju GROM-u, Delta Force czy DEVGRU. W tym znaczeniu zdanie „najpierw jednostki Tier 1, potem Wojska Specjalne” nie miałoby sensu — albo brzmiałoby jak degradacja.
Generał mówił o czymś innym. W klasyfikacji, którą sam wprowadził w Wojsku Polskim, „tier” opisuje gotowość, nie elitarność. Dywizje „tier 1″ to takie, których jednostki są w stanie wejść do walki w ciągu siedmiu dni, a część pododdziałów nawet w kilkanaście godzin. Dywizje „tier 2″ potrzebują na to do trzydziestu dni.
Kolejność wdrożenia generał podał w swoim wystąpieniu. Harmonogramu dla poszczególnych jednostek Wojsk Specjalnych nie przedstawiono.
Warto dodać szczegół, który łatwo przeoczyć. Płk Piotr Bieniek objął dowodzenie 6 Brygadą 17 lipca 2025 roku, a w 2009 roku był szefem Wydziału Planowania i Koordynacji Szkolenia w Dowództwie Wojsk Specjalnych. W latach 2011–2013 dowodził 2 Pułkiem Rozpoznawczym w Hrubieszowie.
Dlaczego Wojska Specjalne w ogóle nosiły Multicam
Najciekawszy fragment wystąpienia dotyczył jednak nie kolejności, tylko tego, co o Multicamie myśli reszta armii. Kukuła zastrzegł, że mówi w imieniu części tego środowiska — sam wywodzi się z Wojsk Specjalnych — i przypomniał, że Multicam trafił do jednostek specjalnych nie dlatego, że postanowiły być inne niż reszta formacji, tylko dlatego, że był po prostu lepszym kamuflażem niż Pantera. Dziś, dodał, Wojska Specjalne wybiorą najlepsze dostępne rozwiązanie.
To jest odpowiedź na zarzut, który w dyskusjach o umundurowaniu wraca od lat: że odrębny wzór był manifestem osobności. Szef Sztabu Generalnego mówi, że był decyzją praktyczną — a w miarę jak kolejne jednostki będą dostawać wzór skuteczniejszy od Pantery, argument za osobnym kamuflażem dla Wojsk Specjalnych straci podstawę.
Kamuflaż Ryś — co to za wzór
Wzór nosi roboczą nazwę K03 Ryś i zastępuje kamuflaż wz. 93 Pantera, który obowiązuje w Wojsku Polskim od ponad trzydziestu lat. Opiera się na pięciu barwach dobranych do polskiego krajobrazu i na technice rozmycia sylwetki: nieregularne plamy o różnych kształtach i wielkościach naśladują nierówności terenu oraz roślinność na poziomie wysokich traw, krzaków i poszycia leśnego. Tonalne przejścia między barwami mają dodatkowo zacierać kontur.
Opracowała go Pracownia Umundurowania Wojskowego Ośrodka Badawczo-Wdrożeniowego Służby Mundurowej w Łodzi — ten sam ośrodek, który przygotował SILVA25, wzór zatwierdzony dla Wojsk Specjalnych.
Pełnomocnik ministra obrony narodowej do spraw warunków służby wojskowej Paweł Mateńczuk „Naval”, były operator GROM-u, wymienia trzy rzeczy, które wpłynęły na powstanie wzoru: rozwój technologiczny pozwalający zbadać skuteczność maskowania, zielone światło kierownictwa MON oraz — jak pisze wprost — trzydziestoletnie doświadczenie żołnierzy między innymi z wojsk specjalnych, ekspertów w skrytym przemieszczaniu się.
MON podaje, że w świetle dziennym Ryś daje wykrywalność niższą o blisko jedną trzecią niż Pantera, a w nocy prawie dwukrotnie niższą niż Multicam. Ta druga liczba jest dla czytelnika zainteresowanego Wojskami Specjalnymi najważniejsza, bo to właśnie Multicam i jego polski odpowiednik Suez są dziś w jednostkach w użyciu.
Zmiana obejmuje trzy płaszczyzny naraz: nowy wzór maskujący, nowy krój munduru taktycznego i nowe materiały. Tkanina ma być odporniejsza na ścieranie i rozdzieranie, przy zachowanej przepuszczalności powietrza — jej skład MON zostawił dla siebie. Po raz pierwszy w historii polskiego umundurowania powstał osobny krój damski: wyższy stan, rozporki umożliwiające dopasowanie na biodrach, konstrukcja uwzględniająca budowę sylwetki. Założeniem było przy tym, by mundur męski i damski wyglądały tak samo mimo różnic w kroju.
Z detali, które docenią użytkownicy: kieszenie przelotowe zasuwane zamkiem na przodzie bluzy mogą posłużyć jako temblak przy urazie ręki, a nowa konstrukcja rękawa zwiększa zakres ruchu. Spodnie dostały klin w kroku oraz cięcia profilujące na kolanach.
Jest jeszcze jedna rzecz, która wydarzyła się po raz pierwszy. Wzór maskujący oraz pozostałe opracowane podczas prac wzory zgłoszono do urzędu patentowego i zastrzeżono na terenie Polski i Unii Europejskiej. Wcześniejszych wzorów maskujących Wojska Polskiego nie obejmowała taka ochrona.
Co w takim razie z SILVA25
Wojska Specjalne mają własny zatwierdzony wzór. Specyfikację WTU 118/DKWS przyjęto 25 lutego 2026 roku, pod koniec marca 3. Regionalna Baza Logistyczna w Krakowie ogłosiła postępowanie na 3020 kompletów kombinezonów ćwiczebnych letnich w kamuflażu SILVA25. Specyfikacja nosi oznaczenie Dowództwa Komponentu Wojsk Specjalnych.
Obok tego stoi zdanie szefa Sztabu Generalnego, że Wojska Specjalne będą używać takiego samego kamuflażu jak pozostała część sił zbrojnych. Warto zauważyć, że mowa o dwóch różnych wyrobach: SILVA25 opisuje kombinezon ćwiczebny letni, a Ryś — mundur taktyczny.
Kiedy i za ile
Pierwsza partia 7,5 tysiąca mundurów trafi do żołnierzy jeszcze w tym roku. Koszt jednego kompletu to około tysiąca złotych, a na przyszły rok resort zapowiada nie mniej niż miliard złotych na ten cel. Celem jest wyposażenie każdego żołnierza zawodowego do końca 2028 roku. Produkcja ma w całości odbywać się w Polsce.
Kosiniak-Kamysz zapowiedział, że wdrażanie będzie przebiegać etapowo, jednostka po jednostce. Nowy kamuflaż ma z czasem objąć także pozostałe elementy umundurowania i wyposażenia indywidualnego.
Powiązane wpisy
Najczęstsze pytania
Czy Wojska Specjalne stracą Multicam?
Szef Sztabu Generalnego zapowiedział, że Wojska Specjalne będą używać takiego samego kamuflażu jak pozostała część sił zbrojnych, czyli docelowo Rysia. Terminu dla konkretnych jednostek nie podano — wdrożenie zaczyna się od jednostek, które Kukuła określa jako „Tier 1″.
Co znaczy „Tier 1″ w Wojsku Polskim?
To stopień gotowości bojowej, nie określenie elitarności. W klasyfikacji wprowadzonej przez gen. Kukułę dywizje „tier 1″ mogą wejść do walki w ciągu siedmiu dni, a część ich pododdziałów w kilkanaście godzin; „tier 2″ potrzebują do trzydziestu dni. Nie należy tego mylić z amerykańskim podziałem jednostek specjalnych, w którym „Tier 1″ oznacza formacje pokroju Delta Force czy DEVGRU.
Czym Ryś różni się od Pantery?
Pantera wz. 93 opiera się na ostro odciętych plamach, Ryś na rozmyciu konturu: plamy są większe, nieregularne, z miękkimi krawędziami i tonalnymi przejściami między pięcioma barwami. MON podaje, że w dzień daje to wykrywalność niższą o blisko jedną trzecią. Zmienia się też krój munduru i materiał.
Czy Ryś zastąpi SILVA25?
Oba wzory powstały w tym samym ośrodku w Łodzi i oba są zatwierdzone, ale dotyczą różnych wyrobów: SILVA25 opisano w specyfikacji kombinezonu ćwiczebnego letniego Wojsk Specjalnych, Ryś dotyczy munduru taktycznego dla całych sił zbrojnych. Resort nie przedstawił publicznie, jak obie specyfikacje ułożą się względem siebie.
Źródła
- Paweł Mateńczuk „Naval”, pełnomocnik ministra obrony narodowej ds. warunków służby wojskowej — „Ryś będzie lepiej chronić żołnierzy”, Polska Zbrojna. Stąd opis wzoru, udział doświadczenia wojsk specjalnych, zastrzeżenie patentowe i szczegóły kroju.
- Prezentacja MON, 5 października 2026, Ciechanów — transmisja „Prezentacja nowego munduru taktycznego dla Wojska Polskiego” na kanale Ministerstwa Obrony Narodowej. Stąd wystąpienie gen. Wiesława Kukuły, zapowiedź kolejności wdrożenia i przekazanie bluzy dowódcy 6 Brygady Powietrznodesantowej.
- Cezary Tomczyk, sekretarz stanu w MON — wpis w mediach społecznościowych z 5 października 2026 roku, cytowany tego samego dnia przez serwisy informacyjne: dane o wykrywalności w dzień i w nocy, wytrzymałości tkaniny oraz cel wyposażenia wszystkich żołnierzy zawodowych do końca 2028 roku.
- Marek Kutarba — „Tylko dwie z sześciu polskich dywizji gotowe od razu do walki”, rp.pl. Stąd definicja stopni gotowości „tier 1″ i „tier 2″.
- 6 Brygada Powietrznodesantowa — biogram dowódcy, płk. Piotra Bieńka.
- Nasz wcześniejszy materiał — SILVA25, wzór 08/WS: specyfikacja WTU 118/DKWS i postępowanie na 3020 kompletów.
