Jeśli szukasz jabłczanu trikreatyny – znanego też jako TCM albo CM3 – masz problem: ten składnik znika z legalnej sprzedaży w Unii Europejskiej. Nie chodzi o wadę jakościową ani o żadną aferę. W unijnym katalogu nowej żywności jabłczan (tri)kreatyny figuruje jako nieautoryzowana nowa żywność (novel food) – czyli składnik bez udokumentowanej historii spożycia w UE przed 15 maja 1997 roku. Dobra wiadomość dla kandydata do służb: nic nie tracisz. Forma kreatyny, która ma za sobą najwięcej badań i najmocniejsze dowody skuteczności, jest legalna, tańsza i powszechnie dostępna – to monohydrat.
Dlaczego jabłczan trikreatyny znika ze sprzedaży w UE
W unijnym katalogu nowej żywności (Novel Food Status Catalogue) jabłczan kreatyny – a więc także jego forma, jabłczan trikreatyny (CM3/TCM) – ma status nieautoryzowanej nowej żywności. Uzasadnienie jest formalne: nie wykazano, że ten konkretny związek był w UE spożywany w znaczącym stopniu przed 15 maja 1997 roku. A zgodnie z prawem żywnościowym każda taka substancja musi najpierw przejść ocenę bezpieczeństwa (EFSA) i uzyskać zezwolenie Komisji, zanim trafi legalnie do obrotu.
Dopóki takiej autoryzacji nie ma, jabłczan trikreatyny nie może być zgodnie z prawem sprzedawany jako składnik żywności ani suplementu na terenie UE. W praktyce oznacza to, że producenci i sklepy wycofują produkty z tym składnikiem, a Ty – nawet jeśli był Twoją ulubioną formą – po prostu go już nie kupisz w polskim sklepie.
Czym jest „nowa żywność” – i dlaczego to Twój problem jako kupującego
„Nowa żywność” (novel food) to unijne pojęcie z rozporządzenia 2015/2283. Upraszczając: jeśli danego składnika nie jadano w UE w istotnych ilościach przed 15 maja 1997 roku, traktuje się go jako nowy – i zanim trafi na rynek, musi przejść ocenę bezpieczeństwa oraz uzyskać zezwolenie. Cezura 1997 to data wejścia w życie pierwszych przepisów o novel food.
Dla Ciebie jako kupującego płynie z tego prosty wniosek: status „nowej żywności” nie mówi, że coś jest szkodliwe – mówi, że nie ma jeszcze zielonego światła regulatora. Warto więc wybierać składniki o ugruntowanym, dozwolonym statusie, żeby nie zostać z produktem, który z dnia na dzień znika z legalnej sprzedaży. Kreatyna jest tu podręcznikowym przykładem: jedna forma ma status „nie jest nową żywnością”, a inna – „nieautoryzowana nowa żywność”.
Monohydrat kreatyny – złoty standard, który zostaje
Monohydrat to najlepiej przebadana forma kreatyny na świecie. W stanowisku Międzynarodowego Towarzystwa Żywienia Sportowego (ISSN) czytamy wprost, że monohydrat jest najlepiej przebadaną i klinicznie skuteczną formą kreatyny pod względem wchłaniania do mięśni i zdolności do zwiększania wydolności w wysiłkach o wysokiej intensywności. Mimo intensywnego marketingu nowszych form żadna z nich nie wykazała w rzetelnych badaniach przewagi nad klasycznym monohydratem.
Co ważne w kontekście tego artykułu: monohydrat kreatyny (także w wersji mikronizowanej) figuruje w unijnym katalogu jako składnik, który nie jest nową żywnością – ma udokumentowaną historię spożycia. To znaczy, że jest w pełni legalny i nie grozi mu los jabłczanu trikreatyny. Do tego jest zwykle wyraźnie tańszy niż formy „egzotyczne”.
- Pewność działania – ponad 30 lat badań i setki prac naukowych.
- Legalność – status „nie jest nową żywnością” w katalogu UE.
- Cena – najlepszy stosunek skuteczności do kosztu.
A pozostałe formy? HCL, ester, buforowana, jabłczan
Na rynku jest kilkanaście form kreatyny: chlorowodorek (HCL), ester etylowy, jabłczan, cytrynian, formy buforowane, mikronizowane. Marketing lubi obiecywać „lepsze wchłanianie” albo „brak zatrzymywania wody”, ale w praktyce brakuje solidnych dowodów, że którakolwiek z nich realnie bije monohydrat pod względem efektu. Za wyższą cenę zwykle dostajesz obietnicę, nie przewagę.
W przypadku jabłczanu trikreatyny dochodzi dodatkowy, twardy argument: status regulacyjny. Nawet gdyby ktoś uznał, że woli tę formę, w UE nie kupi jej już legalnie – a to zamyka temat. Jeśli monohydrat nie leży Ci ze względów żołądkowych (rzadkie, ale się zdarza), sięgnij po mikronizowany monohydrat – to wciąż ta sama, przebadana forma, tylko drobniej zmielona – a nie po składnik z nieuregulowanym statusem prawnym.
Co to znaczy dla kandydata do służb
Na egzaminie sprawnościowym i selekcji większość zadań to wysiłki krótkie i bardzo intensywne: serie podciągnięć, sprinty, tor przeszkód, praca z obciążeniem. To właśnie obszar, w którym kreatyna działa najmocniej. Dozwolone w UE oświadczenie zdrowotne mówi, że kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku kolejnych krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych – a korzystny efekt uzyskuje się przy dawce 3 g kreatyny dziennie.
Wniosek jest prosty: wybór formy nie jest miejscem na eksperymenty. Bierz monohydrat, trzymaj 3 g dziennie przez cały cykl przygotowań i skup energię na treningu, a nie na szukaniu „cudownej” wersji. Jak kreatyna wpina się w całość przygotowania, opisujemy w tekstach o suplementacji kandydata do WS oraz o żywieniu, suplementacji i śnie.
Wybierz formę, która ma badania i jest legalna
Jeśli brałeś CM3 albo dopiero wybierasz kreatynę, postaw na sprawdzony monohydrat. CREATINE MONO+ to 3 g czystej kreatyny w porcji plus witamina C – dokładnie tyle, ile odpowiada potwierdzonemu działaniu na wydolność.
Zobacz CREATINE MONO+ →Najczęstsze pytania
Czy jabłczan trikreatyny jest niebezpieczny?
Status „nowej żywności” nie oznacza, że składnik jest szkodliwy. To kwestia formalna: nie przeszedł jeszcze unijnej procedury autoryzacji, więc nie może być legalnie sprzedawany. To sytuacja regulacyjna, nie ostrzeżenie zdrowotne.
Dlaczego jabłczan trikreatyny wycofują dopiero teraz?
Status nowej żywności nie jest świeży – jabłczan kreatyny uznano w UE za nieautoryzowaną nową żywność już w 2022 roku. Sam wpis w unijnym katalogu to jednak nie to samo co egzekucja: realne wycofania z rynku uruchamiają dopiero krajowe organy kontroli i unijny system ostrzegania o żywności. W 2026 roku ten mechanizm zadziałał na szerszą skalę – i dlatego produkty znikają ze sklepów właśnie teraz, choć przepisy obowiązują od dawna.
Czym zastąpić CM3 albo TCM?
Monohydratem kreatyny. Pod względem efektu na wydolność jest co najmniej równie skuteczny (a według badań to on jest punktem odniesienia), jest legalny i tańszy. Wystarczy dobrać dawkę tak, by dostarczyć 3 g kreatyny dziennie.
Czy kreatyna poprawia koncentrację i pamięć?
Nie deklarujemy takiego działania. W 2026 roku Komisja Europejska odmówiła autoryzacji oświadczenia, że kreatyna poprawia funkcje poznawcze. Potwierdzone i dozwolone jest działanie na wydolność fizyczną w krótkich, intensywnych wysiłkach – i na tym warto się skupić.
Ile kreatyny brać dziennie?
Zgodnie z dozwolonym oświadczeniem zdrowotnym UE korzystny efekt uzyskuje się przy 3 g kreatyny dziennie. Kreatynę bierze się codziennie, także w dni bez treningu.
Czy monohydrat na pewno jest legalny w UE?
Tak. Monohydrat kreatyny (również mikronizowany) figuruje w unijnym katalogu jako składnik, który nie jest nową żywnością – ma udokumentowaną historię spożycia i nie wymaga dodatkowej autoryzacji.
Źródła
- Komisja Europejska – Novel Food Status Catalogue: wpis „creatine malate” (nieautoryzowana nowa żywność) oraz „creatine monohydrate” (nie jest nową żywnością).
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 w sprawie nowej żywności.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 – wykaz dozwolonych oświadczeń zdrowotnych (kreatyna a wydolność fizyczna, 3 g/dobę).
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2026/1118 – odmowa autoryzacji oświadczenia dot. kreatyny i funkcji poznawczych.
- Kreider R. i in., „ISSN position stand: safety and efficacy of creatine supplementation”, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2017.
