Bez niego nie byłoby GROM-u. Gen. Sławomir Petelicki — oficer wywiadu, który w 1990 r. przeforsował pomysł elitarnej jednostki kontrterrorystycznej na wzór amerykańskich Navy SEALs i brytyjskiego SAS — zginął tragicznie 16 czerwca 2012 r. W rocznicę śmierci przypominamy sylwetkę twórcy i pierwszego dowódcy jednostki.
Oficer wywiadu z rewolucyjnym pomysłem
Urodzony w 1946 r. w Warszawie, absolwent prawa na Uniwersytecie Warszawskim, Petelicki przez lata służył w wywiadzie — m.in. w Wietnamie Północnym, Chinach, w konsulacie w Nowym Jorku (od 1973) i na placówce w Sztokholmie (1983). Z tego doświadczenia — i z luki, jaką dostrzegał w polskich zdolnościach antyterrorystycznych — wyrósł jego pomysł: jednostka klasy Navy SEALs czy SAS.
Narodziny GROM (1990)
13 lipca 1990 r. minister spraw wewnętrznych Krzysztof Kozłowski wydał rozkaz powołujący niejawną Grupę Reagowania Operacyjno-Manewrowego — GROM. Petelicki dowodził nią w latach 1990–1999, z przerwą 1995–1997 (był wówczas m.in. pełnomocnikiem do walki z przestępczością zorganizowaną). To on nadał jednostce DNA: rygorystyczną selekcję, kult najlepszych i dewizę, w której honor znaczy tyle co skuteczność.
Wizja, determinacja, charakter
We wspomnieniach ludzi GROM Petelicki to przede wszystkim wizja i nieustępliwość — ktoś, kto potrafił przekonać polityków i zbudować od zera coś, czego w Polsce nie było. Późniejszy dowódca GROM, płk Piotr Gąstał, wielokrotnie podkreślał rolę twórcy jednostki w jej legendzie. Sam Petelicki pozostawił też książkę-rozmowę „GROM. Siła i honor”.
Najlepiej oddają to słowa samego twórcy — z listu napisanego na dwudziestolecie GROM-u:
GROM powstał z Marzeń, dzięki mądrym ludziom, uporowi i fortelom.
gen. Sławomir Petelicki — list na XX-lecie JW GROM (2010)
Przeczytaj cały list Sławomira Petelickiego na XX-lecie GROM →
Tragiczna śmierć i pytania bez odpowiedzi
16 czerwca 2012 r. ciało generała znaleziono w garażu, z raną postrzałową głowy. Prokuratorskie śledztwo — dotyczące m.in. ewentualnego doprowadzenia do targnięcia się na życie — umorzono w 2013 r. Bliscy generała nie kryli wątpliwości wobec ustaleń. Niezależnie od okoliczności odszedł człowiek, który polskim siłom specjalnym dał początek.
Dziś GROM — jedna z najbardziej rozpoznawalnych jednostek specjalnych w tej części świata — pozostaje najlepszym pomnikiem swojego twórcy.
Źródła
- Wikipedia — Sławomir Petelicki (biografia, daty)
- Wprost — materiały rocznicowe i o śledztwie ws. śmierci gen. Petelickiego
- Polska Zbrojna — „Nowe fakty w sprawie śmierci twórcy GROM”
- S. Petelicki, M. Komar — „GROM. Siła i honor” (Wyd. Literackie, 2010)
Powiązane wpisy
- „GROM powstał z marzeń” — list Sławomira Petelickiego (XX-lecie)
- Ludzie Wojsk Specjalnych — Piotr Patalong
- Ludzie Wojsk Specjalnych — Robert Kopacki
- Jak zmieniały się Wojska Specjalne przez 19 lat
