82 lata. Tyle dzieli operację Oddziału Dyspozycyjnego Kolegium „A” Kedywu Okręgu Warszawa AK od dzisiejszego Święta Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej w Warszawie. 18 maja 1944 roku żołnierze AK przeprowadzili na Placu Grzybowskim jedną z najbardziej brawurowych akcji w historii warszawskiego podziemia — ewakuację zgromadzonych środków finansowych AK, przeznaczonych na potrzeby dalszej walki z okupantem. Dziś, dokładnie w tę rocznicę, OSZW obchodzi swoje święto. To nie przypadek. To ciągłość.
Plac Grzybowski, 18 maja 1944
Na kilka miesięcy przed wybuchem Powstania Warszawskiego centrum stolicy było gęsto tkane siatką konspiracyjnych lokali, kwater i skrytek. Jednym z kluczowych ogniw tej sieci było mieszkanie na Placu Grzybowskim — miejsce przechowywania środków finansowych AK przeznaczonych na kontynuowanie walki zbrojnej. 18 maja 1944 roku żołnierze Oddziału Dyspozycyjnego Kolegium „A” Kedywu Okręgu Warszawa AK przeprowadzili tam akcję ewakuacji zgromadzonych środków finansowych AK. Według oficjalnej strony OSZW była to jedna z najbardziej brawurowych akcji tego oddziału.
Kolegium „A” — elita Kedywu Okręgu Warszawa
Kedyw — Kierownictwo Dywersji — był strukturą AK odpowiedzialną za sabotaż i dywersję. Na poziomie Okręgu Warszawa działało Kolegium, skupiające najbardziej doświadczonych żołnierzy podziemia. Oddział Dyspozycyjny Kolegium „A” wywodził się z Tajnej Organizacji Wojskowej (TOW), włączonej do Kedywu rozkazem nr 218/1 z 16 marca 1943 roku. Jego żołnierze działali w strukturach rozproszonych — osobno, w konspiracyjnych trójkach — i operowali w samym centrum okupowanej stolicy, tam gdzie ryzyko było najwyższe.
To środowisko — Kedyw Okręgu Warszawa — jest dobrze znane czytelnikom silentheroes.pro: tradycje Kedywu Komendy Głównej AK dziedziczy dziś JW NIL. Kolegium „A” to jego odpowiednik na poziomie okręgu — ta sama epoka, ten sam typ zadań, inny szczebel organizacyjny.
OSZW — sformowany 2 lutego 2004
Oddział Specjalny Żandarmerii Wojskowej w Warszawie powstał 2 lutego 2004 roku na mocy Zarządzenia Nr 52/MON z 22 września 2003 roku — jako nowy typ jednostki wynikający z transformacji Sił Zbrojnych RP po akcesji do NATO. Dekadę później, Decyzją Nr 148/MON z 23 kwietnia 2014 roku, Oddział formalnie przyjął dziedzictwo tradycji Oddziału Dyspozycyjnego Kolegium „A” Kedywu Okręgu Warszawa AK. Kilka dni po tym — Decyzją Nr 159/MON z 29 kwietnia 2014 roku — ustanowiono Święto Oddziału na dzień 18 maja.
Zadania — ochrona i kontrterroryzm
OSZW jest jednostką o profilu ochronno-kontrterrorystycznym w strukturach Żandarmerii Wojskowej. Do jego głównych zadań należą:
- Ochrona Ministra Obrony Narodowej i kierownictwa MON
- Ochrona Prezydenta RP, Marszałków i Premiera podczas pobytu w jednostkach wojskowych
- Ochrona zagranicznych delegacji wojskowych
- Przeciwdziałanie i fizyczne zwalczanie aktów terrorystycznych — w środowisku lądowym, wodnym i z powietrza
- Zatrzymywanie szczególnie niebezpiecznych przestępców
- Wsparcie Policji w sytuacjach kryzysowych zagrażających obiektom strategicznym
Misje poza granicami kraju
Żołnierze OSZW uczestniczyli w misjach PKW w siedmiu krajach: Iraku, Demokratycznej Republice Konga, Bośni i Hercegowinie, Syrii, Libanie, Gruzji i Afganistanie. Obecność w tak zróżnicowanych teatrach operacyjnych — od Bałkanów po Bliski Wschód i Afrykę Środkową — świadczy o rzeczywistej zdolności ekspedycyjnej jednostki.
Wyróżnienia i dewiza
W 2006 roku OSZW otrzymał Znak Honorowy Sił Zbrojnych RP i własny sztandar. W 2010 roku — Flagę Rzeczypospolitej Polskiej od Marszałka Sejmu. 28 lipca 2023 roku Oddział uhonorowano tytułem „Przodujący Oddział Wojska Polskiego” za wyniki osiągnięte w roku poprzednim.
Naszą Siłą jest Jedność
Dewiza Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej w Warszawie
Źródła
- Oficjalna strona OSZW Warszawa — oszwwarszawa.wp.mil.pl [T1]
- Historia i tradycje OSZW — oszwwarszawa.wp.mil.pl/historia [T1]
- Zadania OSZW — oszwwarszawa.wp.mil.pl/zadania [T1]
