Sojusznicze Dowództwo Wojsk Specjalnych NATO opublikowało 27 września materiał z czeskiego ćwiczenia SCAVENGER 2026. Post zaczyna się od trzech zdań, które są w istocie całym opisem założenia: „No script. No fixed sequence. Adapt as the situation changes” — żadnego scenariusza, żadnej ustalonej kolejności, dostosuj się, kiedy sytuacja się zmienia.
Operatorzy 601. Grupy Sił Specjalnych testowali tam nowe technologie i taktyki. Dowództwo wymienia trzy obszary: nowe sposoby łączności, wykrywanie pozorowanego przeciwnika i ochronę przed bezzałogowcami. Komunikat zamyka zdanie: gotowość to nie tylko przygotowanie na to, czego się spodziewasz — to zdolność do adaptacji, gdy warunki się zmienią.
Czym jest SCAVENGER 2026
Pięć dni wcześniej o tym samym przedsięwzięciu napisały czeskie Wojska Specjalne. Ich określenie jest precyzyjniejsze niż „ćwiczenie”: experimentální cvičení, ćwiczenie eksperymentalne. Uczestnicy weryfikowali technologie i procedury taktyczne wynikające z doświadczeń współczesnych konfliktów zbrojnych.
Trzon stanowiły Centrum Wsparcia Sił Specjalnych i 601. Grupa Sił Specjalnych. Wzmocniły je cztery pododdziały spoza Wojsk Specjalnych:
- 15. pułk inżynieryjny im. gen. Karla Husárka,
- 53. pułk rozpoznania i walki elektronicznej,
- 25. pułk rakietowy obrony przeciwlotniczej „Tobrucký”,
- 22. baza lotnictwa śmigłowcowego „Biskajská”.
Skład wychodzi daleko poza Wojska Specjalne: walka elektroniczna, obrona przeciwlotnicza i lotnictwo śmigłowcowe. Zadań przydzielonych poszczególnym pododdziałom komunikaty nie podają.
Zdanie, na którym stoi całe ćwiczenie
Czesi opisali konstrukcję SCAVENGER jednym zdaniem: „Žádný pevně daný scénář – rozhodnutí velitelů na obou stranách průběžně měnila vývoj situace”. Żadnego ustalonego scenariusza; decyzje dowódców po obu stronach na bieżąco zmieniały rozwój sytuacji. Obie strony miały przy tym porównywalne możliwości technologiczne.
Tyle mówi źródło — i to wystarczy, żeby zrozumieć, o co chodziło. Przebieg wynikał z decyzji obu stron, a nie z planu epizodów. Czeskie Wojska Specjalne piszą, że stworzyło to dynamiczne środowisko do testowania nowych zdolności w warunkach maksymalnie zbliżonych do dzisiejszego pola walki.
Obok Bold Machiny, ale inaczej
Kilka dni wcześniej to samo dowództwo NATO informowało o eksperymencie Bold Machina 26 w Lizbonie, w którym brała udział Formoza. Oba przedsięwzięcia powołują się na wnioski z trwających wojen i oba wymieniają te same trzy obszary: łączność, wykrywanie przeciwnika i obronę przed dronami.
Różni je konstrukcja. Bold Machina to eksperymentacja operacyjna na morzu, z udziałem naukowców i przemysłu — sprzęt trafia na okręt, jest testowany, dane wracają do producenta. SCAVENGER odbył się na lądzie i siłami samej armii czeskiej, bez udziału firm: po obu stronach stanęli żołnierze z porównywalnymi możliwościami.
Trzy obszary testów
Alternatywne środki łączności — punkt pierwszy na liście. Łączność w Wojskach Specjalnych jest tą zdolnością, której utrata unieruchamia pozostałe; w składzie ćwiczących jest pułk rozpoznania i walki elektronicznej.
Wykrywanie pozorowanego przeciwnika — drugi obszar wymieniony przez dowództwo NATO.
Ochrona przed bezzałogowcami. To ten sam temat, który wraca w jawnym podręczniku antydronowym Pentagonu i we wnioskach, jakie polskie Wojska Specjalne wyciągają z wojny w Ukrainie.
Kto ćwiczył: 601. Grupa Sił Specjalnych
601. skupina speciálních sil generála Moravce stacjonuje w Prostějovie na Morawach. Nazwę nosi od 2003 roku, a jej rodowód sięga 22. Brygady Spadochronowej i roku 1952. Patronem jest gen. František Moravec, szef czechosłowackiego wywiadu wojskowego z czasów II wojny światowej.
Zadania jednostki to rozpoznanie specjalne, działania ofensywne oraz operacje wsparcia i wpływu — profil bliski temu, czym zajmuje się Lubliniec. W 2004 roku 601. uczestniczyła w operacji Enduring Freedom w Afganistanie; czeski resort obrony określa ją jako pierwszą misję bojową czeskiej armii od II wojny światowej. Później były kolejne rotacje afgańskie i Mali w grupie zadaniowej Takuba.
Pododdziały wymienione w obu komunikatach są wyłącznie czeskie. SCAVENGER 2026 to przedsięwzięcie armii Republiki Czeskiej — i właśnie dlatego warto mu się przyjrzeć: pokazuje, po co sięga sojusznik, który wyciąga wnioski z tej samej wojny co my.
Powiązane wpisy
Najczęstsze pytania
Kto brał udział w SCAVENGER 2026?
Komunikaty wymieniają Centrum Wsparcia Sił Specjalnych, 601. Grupę Sił Specjalnych oraz cztery wzmacniające pododdziały: 15. pułk inżynieryjny, 53. pułk rozpoznania i walki elektronicznej, 25. pułk rakietowy obrony przeciwlotniczej i 22. bazę lotnictwa śmigłowcowego. Wszystkie są czeskie.
Co znaczy „ćwiczenie eksperymentalne”?
Takiego określenia — experimentální cvičení — użyły czeskie Wojska Specjalne. Według komunikatu uczestnicy weryfikowali technologie i procedury taktyczne wynikające z doświadczeń współczesnych konfliktów zbrojnych, w środowisku bez ustalonego scenariusza.
Co to jest c-UAS?
Counter-Unmanned Aircraft Systems — zespół środków i procedur służących wykrywaniu bezzałogowców przeciwnika i przeciwdziałaniu im. Obejmuje zarówno rozwiązania techniczne, jak i zachowania żołnierza w terenie: maskowanie, dyscyplinę emisyjną i ruch utrudniający obserwację z powietrza.
Źródła
- NATO Allied SOF Command — materiał z 27 września 2026 o ćwiczeniu eksperymentalnym SCAVENGER 2026 z udziałem 601. Grupy Sił Specjalnych: testy nowych sposobów łączności, wykrywania pozorowanego przeciwnika i ochrony przed bezzałogowcami.
- Speciální síly AČR (oficjalny profil Wojsk Specjalnych Armii Republiki Czeskiej) — komunikat z 22 września 2026: charakter ćwiczenia, brak ustalonego scenariusza, dwie porównywalne technologicznie strony, skład uczestników.
- specialnisily.mo.gov.cz/601-skss — dane o 601. Grupie Sił Specjalnych: garnizon Prostějov i zakres zadań.
- mise.mo.gov.cz — materiał czeskiego resortu obrony o 20. rocznicy pierwszej misji bojowej: udział 601. w operacji Enduring Freedom w 2004 roku.
Zdjęcie otwierające jest ilustracyjne: czescy operatorzy wojsk specjalnych podczas ćwiczenia Deep Strike w Joint Multinational Readiness Center w Niemczech, 28 sierpnia 2026 — nie podczas SCAVENGER 2026. Fot. spc. Skylin Simpson, U.S. Special Operations Command Europe, za pośrednictwem DVIDS, domena publiczna (VIRIN 260828-Z-OJ073-1011). Wykorzystanie materiałów wizualnych Departamentu Obrony USA nie oznacza poparcia z jego strony. Karta w mediach społecznościowych jest naszą grafiką własną.
