We wtorek 6 października w Jastrzębiu-Zdroju od 7:30 do 13:00 trwało miejskie ćwiczenie pod kryptonimem „WODA 2026″. Scenariusz obejmował sabotaż i awarię oczyszczalni ścieków, atak uciekiniera z więzienia, wypadek drogowy oraz podejrzenie skażenia wody pitnej i uzbrojonych napastników na terenie elektrociepłowni. Odbicie zakładników z tego ostatniego obiektu ćwiczyli żołnierze Jednostki Wojskowej AGAT.
Miasto zawczasu uprzedzało mieszkańców, bo obraz mógł niepokoić: więcej policjantów i strażaków niż zwykle, pojazdy wojskowe, uzbrojeni żołnierze, a nad częścią miasta drony. „Obecność uzbrojonych żołnierzy, pojazdów wojskowych, dużej liczby służb czy dronów nie będzie 6 października oznaczała rzeczywistego zagrożenia” — brzmiał komunikat.
Kilka zagrożeń w jedno przedpołudnie
Pierwszy rejon działań obejmował teren oczyszczalni ścieków i okolice połączenia cieków Gmyrdek i Ruptawka. Scenariusz zakładał sabotaż, który doprowadził do awarii urządzeń technicznych, a w konsekwencji do przedostania się znacznej ilości ścieków do wody. Dołożono do tego atak uciekiniera z więzienia — i stąd w ćwiczeniu nie tylko Zakład Karny w Jastrzębiu-Zdroju, ale też Grupa Interwencyjna Służby Więziennej.
Strażacy budowali tamę na Gmyrdku i pracowali z użyciem specjalistycznego sprzętu. Osobnym epizodem było ratowanie pracownika, który zasłabł na konstrukcji zbiornika — ewakuowali go ratownicy Specjalistycznej Grupy Ratownictwa Wysokościowego Komendy Miejskiej PSP w Jastrzębiu-Zdroju. W tym samym czasie na ulicy Moszczenickiej rozgrywano karambol pięciu samochodów. W trybie alarmowym wyjechały do niego wszystkie zastępy Ochotniczych Straży Pożarnych z Jastrzębia-Zdroju, które pod okiem strażaków PSP ćwiczyły uwalnianie rannych z zakleszczonych pojazdów i pierwszą pomoc.
Drugi rejon obejmował ulice Moszczenicką i Energetyków, Elektrociepłownię Moszczenica oraz przepompownię wody pitnej. Scenariusz przewidywał tam reakcję służb na podejrzenie zanieczyszczenia zbiorników wody pitnej oraz pojawienie się grupy uzbrojonych napastników na terenie elektrociepłowni.
Zapowiedzianym utrudnieniem dla mieszkańców było zamknięcie odcinka ulicy Moszczenickiej między rondem Chlebika a skrzyżowaniem z ulicą Jagiełły.
Co robili żołnierze
Żołnierze AGAT-u przeprowadzili rozpoznanie, a następnie — jak opisywał to komunikat — ćwiczebną operację szturmową, „której zadaniem będzie odbicie zakładników i zabezpieczenie obiektu”.
Ćwiczony epizod mieści się w katalogu zadań jednostki przygotowanej do akcji bezpośrednich. Różnica polega na scenerii: odbicie zakładników i zabezpieczenie obiektu ćwiczono na czynnym obiekcie infrastruktury energetycznej, a nie na poligonie.
Jednostka z sąsiedztwa
Jednostka Wojskowa AGAT to JW 3940, jedna z jednostek polskich Wojsk Specjalnych. Jej garnizon to Gliwice — od Jastrzębia-Zdroju około sześćdziesięciu kilometrów, w tym samym województwie. AGAT nie przyjechał więc na pokaz z drugiego końca Polski; to jednostka z tego samego regionu.
Jednostkę powołano 18 marca 2011 roku w miejsce rozformowanego Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej w Gliwicach. Pierwszym dowódcą został śp. płk Sławomir „Czarny” Berdychowski, wcześniej przez dziewiętnaście lat żołnierz GROM-u, który objął jednostkę 30 czerwca 2011 roku. Nazwę AGAT odziedziczyła po oddziale Kedywu Armii Krajowej — tym samym, który po zmianie kryptonimu na „Pegaz” przeprowadził w lutym 1944 roku akcję przeciwko Franzowi Kutscherze.
Dlaczego jednostka specjalna trafia na oczyszczalnię ścieków
Ćwiczenie zorganizował Urząd Miasta Jastrzębie-Zdrój w ramach programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Cel podano wprost: „praktyczna koordynacja współdziałania służb, instytucji i podmiotów odpowiedzialnych za reagowanie w sytuacjach zagrożenia”.
To rozstrzyga, kto tu jest gospodarzem. Wojsko nie prowadziło ćwiczenia — było jednym z uczestników, obok policji, Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej, Straży Miejskiej, inspekcji sanitarnej, Jastrzębskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji, TAURON Polska Energia oraz Służby Więziennej. Scenariusz z uzbrojonymi napastnikami i zakładnikami wymaga jednak kogoś, kto takie zadania wykonuje zawodowo — i w tym miejscu pojawia się jednostka Wojsk Specjalnych.
Podstawą jest ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907). Jej artykuł 53 przewiduje ćwiczenia organów ochrony ludności oraz udział właściwych podmiotów w ich organizacji i przebiegu. Przedsięwzięcia takie jak „WODA 2026″ są praktycznym skutkiem tych przepisów.
Kolejne ćwiczenia z udziałem formacji specjalnych
„WODA 2026″ nie jest odosobniona. W czerwcu Jednostka Wojskowa Komandosów ćwiczyła ochronę sieci energetycznej w ramach przedsięwzięcia „Blackout 2026″. W połowie września funkcjonariusze SPKP z Krakowa wzięli udział w ćwiczeniach „TAMA 2026″ przy zaporach wodnych. Teraz AGAT — przy wodzie pitnej i elektrociepłowni.
Warto przy tym rozróżnić formacje. JWK i AGAT to jednostki Wojsk Specjalnych, czyli wojsko. SPKP to samodzielny pododdział kontrterrorystyczny policji — inna formacja, inne podporządkowanie, inne uprawnienia. Łączy je to, że w scenariuszach dotyczących infrastruktury cywilnej sięga się właśnie po nie.
Jastrzębie-Zdrój dołożyło do tego coś, czego w dwóch poprzednich przypadkach nie było: kilka wektorów zagrożenia naraz. Sabotaż techniczny, skażenie wody pitnej i szturm na obiekt energetyczny rozgrywane w jednym przedpołudniu, przez wiele służb i instytucji. Celem było sprawdzenie współpracy w sytuacji obejmującej kilka równoległych epizodów — a nie umiejętności pojedynczej służby.
Odbijanie zakładników to zadanie, do którego się dochodzi
AGAT wszedł do ćwiczenia miejskiego, bo takie zadania wykonuje zawodowo. AGAT – Twoja droga 2026 prowadzi przez wymagania, rekrutację i selekcję do tej jednostki krok po kroku.
Kup teraz = prosto do kasy, dostęp od razu po opłaceniu. 30 dni na zwrot.
Powiązane wpisy
Najczęstsze pytania
Czym jest Jednostka Wojskowa AGAT?
To JW 3940, jedna z jednostek polskich Wojsk Specjalnych, z garnizonem w Gliwicach. Powołano ją 18 marca 2011 roku w miejsce rozformowanego Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej. Specjalizuje się w akcjach bezpośrednich i wsparciu, a nazwę dziedziczy po oddziale Kedywu Armii Krajowej.
Co robili żołnierze AGAT-u w Jastrzębiu-Zdroju?
Przeprowadzili rozpoznanie, a następnie ćwiczebną operację szturmową na terenie Elektrociepłowni Moszczenica. Jej zadaniem było odbicie zakładników i zabezpieczenie obiektu, w scenariuszu z grupą uzbrojonych napastników.
Czy w Jastrzębiu-Zdroju doszło do prawdziwego zagrożenia?
Nie. Wszystkie zdarzenia były zaplanowanymi epizodami ćwiczenia. Miasto uprzedzało mieszkańców, że obecność uzbrojonych żołnierzy, pojazdów wojskowych i dronów nad miastem 6 października nie oznacza rzeczywistego zagrożenia. Zapowiedzianym utrudnieniem było zamknięcie odcinka ulicy Moszczenickiej.
Dlaczego w ćwiczeniach miasta bierze udział jednostka wojskowa?
Ćwiczenie prowadzono w ramach programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, którego gospodarzem jest samorząd. Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej przewiduje ćwiczenia organów ochrony ludności oraz udział właściwych podmiotów. Scenariusz obejmujący odbicie zakładników wymaga jednostki, która wykonuje takie zadania zawodowo.
Źródła
Przebieg ćwiczenia opisujemy na podstawie siedmiu źródeł. Relacja Urzędu Miasta Jastrzębie-Zdrój jako organizatora opisuje przebieg wszystkich epizodów: tamę na Gmyrdku, ewakuację pracownika ze zbiornika przez grupę wysokościową PSP, karambol pięciu samochodów i alarm dla wszystkich zastępów OSP. Komunikat Komendy Miejskiej Policji w Jastrzębiu-Zdroju podaje ramy formalne — ćwiczenie dowódczo-sztabowe w ramach programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej — oraz potwierdza zadanie grupy szturmowej JW AGAT. Komunikat Jastrzębskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji jako operatora oczyszczalni podaje datę i miejsca. Relacja portalu tujastrzebie.pl z 6 października opisuje atak uciekiniera z więzienia i udział Grupy Interwencyjnej Służby Więziennej. tvs.pl (Kamil Janisz) podaje godziny. Uzupełniająco korzystaliśmy z jastrzebieonline.pl (Szymon Kamczyk) i jasnet.pl. Dane o Jednostce Wojskowej AGAT — numer, garnizon, data powołania, pierwszy dowódca i rodowód — pochodzą z naszej bazy faktów opartej na materiałach jednostki i publikacjach o Wojskach Specjalnych. Podstawa prawna: ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907).
Zdjęcie: Urząd Miasta Jastrzębie-Zdrój. Galerie z ćwiczenia opublikowały też jastrzebie.pl i tujastrzebie.pl (fot. Kamil Budniok).
