Trzy sytuacje, trzy dni, jedna stacja najwyższych napięć. Podejrzany ładunek przy stacji przesyłowej, włamanie na jej teren i atak na pracownika – to sytuacje, które od 10 do 12 czerwca 2026 roku ćwiczono w okolicach Białegostoku podczas ćwiczenia „Blackout 2026”. Obok Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Wojsk Obrony Terytorialnej i służb energetycznych w działaniach uczestniczyła Jednostka Wojskowa Komandosów.
To nie jest typowy temat z pola walki. A jednak udział komandosów z Lublińca w teście ochrony sieci energetycznej mówi sporo o tym, jak zmienia się rola Wojsk Specjalnych – i gdzie dziś przebiega pierwsza linia.
Czym było ćwiczenie „Blackout 2026”
Organizatorem były Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) – operator krajowego systemu przesyłowego. Celem było sprawdzenie procedur bezpieczeństwa stacji elektroenergetycznej najwyższych napięć oraz współpracy instytucji, które reagują na zagrożenie infrastruktury krytycznej.
Zgodnie z komunikatem PSE scenariusz obejmował „podejrzany ładunek w pobliżu stacji przesyłowej, włamanie na jej teren oraz atak na pracownika PSE”. W działaniach wykorzystano drony, śmigłowce i sprzęt specjalistyczny. Były to wyłącznie ćwiczenia – mieszkańcy regionu nie zostali pozbawieni prądu.
Kto brał udział
PSE wymienia wśród zaangażowanych instytucji:
- Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku,
- Polską Grupę Energetyczną (PGE),
- Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW),
- Wojska Obrony Terytorialnej,
- Jednostkę Wojskową Komandosów (JWK),
- jednostki samorządu terytorialnego.
Warto rozróżnić dwa wątki tego samego przedsięwzięcia. Komponent energetyczny opisany przez PSE – z udziałem JWK – dotyczył bezpośrednio stacji przesyłowej. Równolegle Podlaski Urząd Wojewódzki prowadził szerszy komponent z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej w gminach województwa, w którym uczestniczyły m.in. Państwowa Straż Pożarna, Policja i 1 Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej. To dwa powiązane, ale odrębne elementy.
Dlaczego Wojska Specjalne ćwiczą ochronę sieci
Stacje najwyższych napięć, gazociągi, węzły telekomunikacyjne i ujęcia wody to infrastruktura krytyczna – elementy, których uszkodzenie potrafi sparaliżować funkcjonowanie państwa bez jednego wystrzału na froncie. Doświadczenia ostatnich lat, od sabotażu na gazociągach po ataki na sieć energetyczną Ukrainy, pokazały, że to właśnie ta infrastruktura bywa pierwszym celem działań hybrydowych.
Ochrona takich obiektów to przede wszystkim zadanie operatora, służb porządkowych i ABW. Ale scenariusz, w którym przeciwnik to nie przypadkowy intruz, lecz przygotowana grupa zdolna sforsować zabezpieczenia, wymaga ćwiczenia współpracy z komponentem zdolnym działać precyzyjnie i szybko. Tu pojawia się pole do współdziałania z Wojskami Specjalnymi.
Rola JWK – współdziałanie, nie pojedynczy aktor
Ćwiczenie miało charakter międzyinstytucjonalny. Jego sednem była nie tyle szturmowa rola pojedynczej jednostki, ile sprawdzenie procedur i przepływu informacji między wieloma podmiotami: operatorem energetycznym, służbami, samorządem i wojskiem. Udział JWK należy czytać w tej ramie – jako element współpracy, a nie samodzielną operację.
Trudno na podstawie jednego ćwiczenia wyrokować o strategii. Pokazuje ono jednak, że ochrona kluczowych obiektów w kraju i wsparcie innych służb w sytuacji kryzysowej mieszczą się dziś w katalogu zadań, do których angażuje się Wojska Specjalne – obok klasycznych misji poza granicami.
Co to oznacza
„Blackout 2026” to sygnał, że ochrona infrastruktury krytycznej przestała być wyłącznie tematem energetyków. Ćwiczenie połączyło operatora sieci, służby specjalne, obronę terytorialną i komandosów wokół jednego pytania: czy potrafimy razem zareagować, zanim awaria czy atak przerodzi się w kryzys o zasięgu krajowym. Dla Wojsk Specjalnych to kolejny dowód, że ich zadania coraz częściej zaczynają się nie za granicą, lecz przy krajowej stacji przesyłowej.
Powiązane wpisy
Źródła
- Polskie Sieci Elektroenergetyczne, komunikat „Ćwiczenia »Blackout 2026«”, pse.pl (dostęp 24.06.2026).
- Podlaski Urząd Wojewódzki w Białymstoku, „Ćwiczenie BLACKOUT ’26 w województwie podlaskim”, gov.pl/uw-podlaski (dostęp 24.06.2026).
