Ministerstwo Obrony Narodowej ujawniło w trybie dostępu do informacji publicznej dane o znajomości angielskiego wśród wyższej kadry Wojska Polskiego. Liczby są zaskakujące: 34% generałów i admirałów oraz 69% oficerów starszych (od majora do pułkownika) nie ma potwierdzonej znajomości języka na poziomie STANAG 6001 „3333″ lub wyższym. To dane o całych Siłach Zbrojnych RP – nie o Wojskach Specjalnych. I właśnie ten kontrast jest najciekawszy: bo w środowisku, w którym operator bez angielskiego nie przejdzie naboru, pytanie o język stawia się zupełnie inaczej.
Co dokładnie pokazało pismo MON
Dane pochodzą z wniosku o dostęp do informacji publicznej (data wpływu do MON: 4 lipca), ujawnionego 21 lipca 2026 r. przez Adama Czarneckiego, a nagłośnionego m.in. przez dyrektora PISM Sławomira Dębskiego. Sprawę opisał serwis Defence24. Formalnie resort odpowiada, że „wszyscy generałowie i admirałowie oraz oficerowie starsi (100%) posiadają potwierdzoną znajomość języka angielskiego zgodnie z normą STANAG 6001″. Diabeł tkwi w rozkładzie poziomów.
| Grupa | STANAG 3333 i wyżej | Poniżej 3333 |
|---|---|---|
| Generałowie i admirałowie | 66% | 34% |
| Oficerowie starsi (mjr – płk) | 31% | 69% |
Żeby zrozumieć wagę tych liczb, trzeba wiedzieć, co oznacza „3333″. Norma STANAG 6001 opisuje znajomość języka w czterech sprawnościach – słuchanie, mówienie, czytanie, pisanie – w skali od 0 do 5. Zapis „3333″ to poziom 3 w każdej z nich, uznawany w NATO za zawodowe minimum na stanowiskach dowódczych i sztabowych w strukturach sojuszniczych. Poziom niższy (np. 2222) wystarcza do podstawowej komunikacji, ale nie do planowania operacji czy pracy w wielonarodowym sztabie. Stąd komentarz Sławomira Dębskiego, który zapytał publicznie, czy taki poziom biegłości wśród kadry dowódczej jest satysfakcjonujący po niemal 30 latach Polski w NATO.
W Wojskach Specjalnych angielski to narzędzie robocze, nie dodatek
MON nie podał rozbicia tych danych na poszczególne rodzaje sił, więc nie wiemy, jak wygląda poziom angielskiego akurat w Wojskach Specjalnych. Wiemy jednak coś innego, co jest udokumentowane wprost na stronach jednostek: w WS znajomość języka jest kryterium przesiewowym już na etapie naboru. Kandydat nie „dorabia” angielskiego po latach służby – musi go wykazać, żeby w ogóle wejść.
| Jednostka / rola | Wymóg językowy przy naborze |
|---|---|
| PJOS | Wprost norma STANAG 6001: szeregowi 1.1.1.1, podoficerowie 2.2.1.1, oficerowie 2.2.2.2 |
| AGAT (kurs JATA) | Egzamin z języka angielskiego na poziomie A2/B1 na etapie szkolenia specjalistycznego |
| JWK | Podstawowa znajomość angielskiego – weryfikowana dla zespołów bojowych, stanowisk sztabowych i Grupy Wsparcia Informacyjnego |
| GROM | „Realna znajomość języka obcego”; kandydaci z cywila dołączają świadectwo stopnia znajomości języka |
| Rola JTAC | Biegły angielski – to język korespondencji lotniczej przy naprowadzaniu statków powietrznych |
Uczciwie: to nie znaczy, że operator WS ma wyższy certyfikat STANAG niż generał. Progi wejścia w jednostkach (np. 2.2.2.2 dla oficerów PJOS) są niższe niż sojusznicze minimum 3333, a wymagany poziom rośnie dopiero z rolą i stażem. Różnica jest jakościowa, nie liczbowa: w Wojskach Specjalnych język jest bramką od pierwszego dnia, a nie kompetencją, którą można pominąć w drodze na kolejne stopnie.
Interoperacyjność w praktyce: dlaczego to nie jest kwestia „miękka”
Na poziomie operacyjnym angielski przestaje być kompetencją dodatkową, a staje się narzędziem dowodzenia. Dobrze pokazał to lipcowy eksperyment DRUT-EX, pierwsze w Polsce międzydomenowe warsztaty, w których F-35, F-16 i operatorzy Wojsk Specjalnych wymieniali dane w jednej sieci taktycznej. W takim środowisku – Link 16, koordynacja z lotnictwem, procedury NATO – komunikacja idzie po angielsku, a rola JTAC domyka pętlę: to on w tym języku naprowadza samoloty na cel. Tu nie ma miejsca na „poziom wystarczający do podstawowej rozmowy”. Liczy się precyzja pod presją.
To dokładnie ten wymiar, którego dotyczyło pytanie Dębskiego postawione na poziomie generalskim: na stanowiskach operacyjnym i strategicznym angielski jest podstawowym narzędziem planowania, współpracy z sojusznikami i udziału w procesach decyzyjnych NATO. Wojska Specjalne przyswoiły tę zasadę jako warunek wejścia. Reszta armii – jak pokazują dane MON – dochodzi do niej wolniej.
Jak przygotować angielski pod służbę w WS
Jeśli myślisz o naborze i chcesz spełnić wymóg językowy, opisaliśmy to osobno: od tego, które poziomy STANAG są wymagane w poszczególnych korpusach, po to, gdzie zdać egzamin (m.in. wojskowe uczelnie AWL, LAW, AMW). Zacznij od przewodnika Języki obce w Wojskach Specjalnych, a po materiały do samego egzaminu sięgnij do serii Z czego uczyć się do egzaminu STANAG 6001.
Najczęstsze pytania
Czym jest poziom STANAG „3333″?
To zapis normy STANAG 6001 oznaczający poziom 3 w każdej z czterech sprawności językowych (słuchanie, mówienie, czytanie, pisanie). W NATO uznaje się go za zawodowe minimum na stanowiskach dowódczych i sztabowych w strukturach sojuszniczych.
Czy dane MON dotyczą Wojsk Specjalnych?
Nie. Odpowiedź MON obejmuje wyższą kadrę całych Sił Zbrojnych RP i nie zawiera rozbicia na rodzaje sił. O poziomie angielskiego w samych Wojskach Specjalnych na tej podstawie nic pewnego powiedzieć się nie da – wiadomo jednak, że jednostki WS weryfikują język już na etapie naboru.
Jaki poziom angielskiego trzeba mieć, żeby dostać się do WS?
Zależy od jednostki i korpusu. PJOS podaje wprost normy STANAG (np. 2.2.2.2 dla oficerów), AGAT wymaga zdania egzaminu na poziomie A2/B1 w toku kursu JATA, a JWK i GROM oczekują udokumentowanej, „realnej” znajomości języka. Szczegóły i drogi zdania egzaminu opisujemy w przewodniku o językach obcych w WS.
Źródła
- Odpowiedź MON w trybie dostępu do informacji publicznej (dane o znajomości angielskiego wg STANAG 6001 wśród generałów i oficerów starszych SZRP).
- Defence24, „Polscy oficerowie nie znają angielskiego? MON publikuje dane” (relacja z 21 lipca 2026 r.).
- Strony rekrutacyjne jednostek: pjos.wp.mil.pl, jwk.wp.mil.pl, grom.wp.mil.pl; materiały o kursie JATA (AGAT / CSzWS).
- Wojskowe Studium Nauczania Języków Obcych oraz SJO AWL (wojsko-polskie.pl) – opis normy STANAG 6001.
