Ministerstwo Obrony Narodowej ujawniło w trybie dostępu do informacji publicznej dane o znajomości angielskiego wśród wyższej kadry Wojska Polskiego. Liczby są zaskakujące: 34% generałów i admirałów oraz 69% oficerów starszych (od majora do pułkownika) nie ma potwierdzonej znajomości języka na poziomie STANAG 6001 „3333″ lub wyższym. To dane o całych Siłach Zbrojnych RP – nie o Wojskach Specjalnych. I właśnie ten kontrast jest najciekawszy: bo w środowisku, w którym operator bez angielskiego nie przejdzie naboru, pytanie o język stawia się zupełnie inaczej.
Co dokładnie pokazało pismo MON
Dane pochodzą z wniosku o dostęp do informacji publicznej (data wpływu do MON: 4 lipca), ujawnionego 21 lipca 2026 r. przez Adama Czarneckiego, a nagłośnionego m.in. przez dyrektora PISM Sławomira Dębskiego. Sprawę opisał serwis Defence24. Formalnie resort odpowiada, że „wszyscy generałowie i admirałowie oraz oficerowie starsi (100%) posiadają potwierdzoną znajomość języka angielskiego zgodnie z normą STANAG 6001″. Diabeł tkwi w rozkładzie poziomów.
| Grupa | STANAG 3333 i wyżej | Poniżej 3333 |
|---|---|---|
| Generałowie i admirałowie | 66% | 34% |
| Oficerowie starsi (mjr – płk) | 31% | 69% |
Żeby zrozumieć wagę tych liczb, trzeba wiedzieć, co oznacza „3333″. Norma STANAG 6001 opisuje znajomość języka w czterech sprawnościach – słuchanie, mówienie, czytanie, pisanie – w skali od 0 do 5. Zapis „3333″ to poziom 3 w każdej z nich – w NATO opisywany jako poziom profesjonalny i w praktyce traktowany jako minimum na stanowiskach dowódczych i sztabowych w strukturach sojuszniczych. Wymagany profil zależy jednak od konkretnego stanowiska i organizatora. Poziom niższy (np. 2222) wystarcza do podstawowej komunikacji, ale nie do planowania operacji czy pracy w wielonarodowym sztabie. Stąd komentarz Sławomira Dębskiego, który zapytał publicznie, czy taki poziom biegłości wśród kadry dowódczej jest satysfakcjonujący po niemal 30 latach Polski w NATO.
W Wojskach Specjalnych angielski to narzędzie robocze, nie dodatek
MON nie podał rozbicia tych danych na poszczególne rodzaje sił, więc nie wiemy, jak wygląda poziom angielskiego akurat w Wojskach Specjalnych. Wiemy jednak coś innego, co jest udokumentowane wprost na stronach jednostek: w WS znajomość języka jest kryterium przesiewowym już na etapie naboru. Kandydat nie „dorabia” angielskiego po latach służby – musi go wykazać, żeby w ogóle wejść.
| Jednostka / rola | Wymóg językowy przy naborze |
|---|---|
| PJOS | Wprost norma STANAG 6001: szeregowi 1.1.1.1, podoficerowie 2.2.1.1, oficerowie 2.2.2.2 |
| AGAT (kurs JATA) | Egzamin z języka angielskiego na poziomie A2/B1 na etapie szkolenia specjalistycznego |
| JWK | Podstawowa znajomość angielskiego – weryfikowana dla zespołów bojowych, stanowisk sztabowych i Grupy Wsparcia Informacyjnego |
| GROM | „Realna znajomość języka obcego”; kandydaci z cywila dołączają świadectwo stopnia znajomości języka |
| Rola JTAC | Biegły angielski – to język korespondencji lotniczej przy naprowadzaniu statków powietrznych |
Uczciwie: to nie znaczy, że operator WS ma wyższy certyfikat STANAG niż generał. Progi wejścia w jednostkach (np. 2.2.2.2 dla oficerów PJOS) są niższe niż sojusznicze minimum 3333, a wymagany poziom rośnie dopiero z rolą i stażem. Różnica jest jakościowa, nie liczbowa: w Wojskach Specjalnych język jest bramką od pierwszego dnia, a nie kompetencją, którą można pominąć w drodze na kolejne stopnie.
Interoperacyjność w praktyce: dlaczego to nie jest kwestia „miękka”
Na poziomie operacyjnym angielski przestaje być kompetencją dodatkową, a staje się narzędziem dowodzenia. Dobrze pokazał to lipcowy eksperyment DRUT-EX, pierwsze w Polsce międzydomenowe warsztaty, w których F-35, F-16 i operatorzy Wojsk Specjalnych wymieniali dane w jednej sieci taktycznej. W takim środowisku – Link 16, koordynacja z lotnictwem, procedury NATO – komunikacja idzie po angielsku, a rola JTAC domyka pętlę: to on w tym języku naprowadza samoloty na cel. Tu nie ma miejsca na „poziom wystarczający do podstawowej rozmowy”. Liczy się precyzja pod presją.
To dokładnie ten wymiar, którego dotyczyło pytanie Dębskiego postawione na poziomie generalskim: na stanowiskach operacyjnym i strategicznym angielski jest podstawowym narzędziem planowania, współpracy z sojusznikami i udziału w procesach decyzyjnych NATO. Wojska Specjalne przyswoiły tę zasadę jako warunek wejścia. Reszta armii – jak pokazują dane MON – dochodzi do niej wolniej.
Jak przygotować angielski pod służbę w WS
Jeśli myślisz o naborze i chcesz spełnić wymóg językowy, opisaliśmy to osobno: od tego, które poziomy STANAG są wymagane w poszczególnych korpusach, po to, gdzie zdać egzamin (m.in. wojskowe uczelnie AWL, LAW, AMW). Zacznij od przewodnika Języki obce w Wojskach Specjalnych, a po materiały do samego egzaminu sięgnij do serii Z czego uczyć się do egzaminu STANAG 6001.
Egzamin STANAG 6001 w AWL: terminy na rok akademicki 2026/2027
Wymóg językowy to jedno, a zdobycie papieru to drugie. Akademia Wojsk Lądowych we Wrocławiu prowadzi eksternistyczne egzaminy resortowe wg STANAG 6001 na poziomie 1 (SPJ 1111) i 2 (SPJ 2222). Uczelnia odpowiada wprost, że mogą do nich przystąpić także osoby spoza resortu Obrony Narodowej – nie trzeba skierowania z jednostki ani wniosku do rektora, wystarczy formularz elektroniczny wypełniony w okresie zapisów. Nie trzeba też mieć zaliczonego poziomu 1, żeby podejść od razu do poziomu 2.
| Poziom | Data egzaminu | Okres przyjmowania zgłoszeń | Ogłoszenie przebiegu |
|---|---|---|---|
| SPJ 2222 | 10.10.2026 | 07.09 – 11.09.2026 | do 08.10.2026 |
| SPJ 1111 | 21.11.2026 | 19.10 – 23.10.2026 | do 19.11.2026 |
| SPJ 2222 | 12.12.2026 | 09.11 – 13.11.2026 | do 10.12.2026 |
| SPJ 2222 | 06.03.2027 | 08.02 – 12.02.2027 | do 04.03.2027 |
| SPJ 1111 | 10.04.2027 | 08.03 – 12.03.2027 | do 08.04.2027 |
| SPJ 2222 | 08.05.2027 | 05.04 – 09.04.2027 | do 06.05.2027 |
| SPJ 2222 | 05.06.2027 | 04.05 – 08.05.2027 | do 03.06.2027 |
Zwróć uwagę na jedną rzecz: okna zgłoszeń trwają pięć dni. Formularz pojawia się na stronie AWL pierwszego dnia okna i po jego zamknięciu przestaje działać – zapisu po terminie nie ma. O przyjęciu decyduje kolejność poprawnych zgłoszeń, a przy braku miejsc kandydat trafia na listę rezerwową. Odpowiedź o wstępnym zakwalifikowaniu przychodzi do 5 dni roboczych po zamknięciu zapisów i dopiero w niej podawany jest numer konta do wpłaty. Jeśli dostaniesz informację o liście rezerwowej – nie płać, bo opłata nie podlega zwrotowi.
Koszt, próg zaliczenia i karencja
Opłata wynosi 200 zł za jedną sprawność i 800 zł za cały egzamin. Płacą wszyscy – także żołnierze zawodowi. Wszystkie cztery sprawności odbywają się tego samego dnia, w kolejności: czytanie, słuchanie, pisanie, mówienie. W dotychczasowej organizacji sesji część pisemna zajmuje poranek, a dokładny plan dnia AWL podaje przed egzaminem. Żeby zaliczyć sprawność na poziomie 1 lub 2, trzeba zdobyć co najmniej 70% punktów, czyli 14 z 20 – i to w każdej sprawności osobno.
Tu jest najważniejszy haczyk planistyczny. Kto nie zda choćby jednej sprawności, może podejść ponownie na tym samym poziomie dopiero po dwóch miesiącach. Wyjątek dotyczy kandydatów na żołnierzy zawodowych, żołnierzy pełniących służbę w strukturach międzynarodowych oraz osób, które ukończyły kursy semestralne lub wyrównawcze – te osoby mogą przystąpić bezpośrednio po kursie. Do tego dochodzi czas administracyjny: wyniki ogłaszane są do 21 dni, a świadectwo wysyłane pocztą do trzech miesięcy od egzaminu.
Praktyczny wniosek jest taki, że termin liczy się wstecz od daty kwalifikacji, a nie w przód od dzisiaj. Uwaga na częsty błąd: tych terminów nie sumuje się. Zarówno 21 dni na ogłoszenie wyniku, jak i trzy miesiące na wysyłkę świadectwa biegną od tej samej daty – dnia egzaminu. Jeśli zaliczysz wszystko za pierwszym razem, wiążące są trzy miesiące plus własny bufor na doręczenie. Termin 21 dni staje się krytyczny dopiero przy niepowodzeniu: dopiero po ogłoszeniu wyniku wiesz, że musisz poprawiać, a wtedy dochodzi dwumiesięczna karencja i czekanie na najbliższą sesję Twojego poziomu – która nie musi wypaść zaraz po jej upływie. I tu uwaga praktyczna: nie licz ogólnej liczby egzaminów w roku, tylko sesje dokładnie tego poziomu, którego potrzebujesz. W harmonogramie 2026/2027 kandydat na SPJ 1111 ma do dyspozycji tylko dwie sesje, a kandydat na SPJ 2222 – pięć.
Aktualny harmonogram, regulamin egzaminu, przykładowe materiały i formularz zgłoszeniowy znajdziesz na stronie Studium Języków Obcych AWL. Terminy potrafią się zmieniać, więc przed zapisem sprawdź je u źródła.
Darmowy terminarz
Wszystkie sesje egzaminacyjne AWL na rok 2026/2027 w jednym PDF-ie: daty, pięciodniowe okna zgłoszeń, wzór liczenia wstecz od daty naboru i checklista zapisu krok po kroku.
Pobierz terminarz (PDF) →Najczęstsze pytania
Czym jest poziom STANAG „3333″?
To zapis normy STANAG 6001 oznaczający poziom 3 w każdej z czterech sprawności językowych (słuchanie, mówienie, czytanie, pisanie). W NATO opisuje się go jako poziom profesjonalny i w praktyce traktuje jako minimum na stanowiskach dowódczych i sztabowych w strukturach sojuszniczych. Wymagany profil zależy jednak od konkretnego stanowiska i organizatora.
Czy dane MON dotyczą Wojsk Specjalnych?
Nie. Odpowiedź MON obejmuje wyższą kadrę całych Sił Zbrojnych RP i nie zawiera rozbicia na rodzaje sił. O poziomie angielskiego w samych Wojskach Specjalnych na tej podstawie nic pewnego powiedzieć się nie da – wiadomo jednak, że jednostki WS weryfikują język już na etapie naboru.
Jaki poziom angielskiego trzeba mieć, żeby dostać się do WS?
Zależy od jednostki i korpusu. PJOS podaje wprost normy STANAG (np. 2.2.2.2 dla oficerów), AGAT wymaga zdania egzaminu na poziomie A2/B1 w toku kursu JATA, a JWK i GROM oczekują udokumentowanej, „realnej” znajomości języka. Szczegóły i drogi zdania egzaminu opisujemy w przewodniku o językach obcych w WS.
Źródła
- Odpowiedź MON w trybie dostępu do informacji publicznej (dane o znajomości angielskiego wg STANAG 6001 wśród generałów i oficerów starszych SZRP).
- Defence24, „Polscy oficerowie nie znają angielskiego? MON publikuje dane” (relacja z 21 lipca 2026 r.).
- Strony rekrutacyjne jednostek: pjos.wp.mil.pl, jwk.wp.mil.pl, grom.wp.mil.pl; materiały o kursie JATA (AGAT / CSzWS).
- Wojskowe Studium Nauczania Języków Obcych oraz SJO AWL (wojsko-polskie.pl) – opis normy STANAG 6001.
- Akademia Wojsk Lądowych, Studium Języków Obcych – „Plan eksternistycznych egzaminów resortowych ze znajomości języka angielskiego wg STANAG 6001 w roku akademickim 2026/2027″ oraz najczęściej zadawane pytania (wojsko-polskie.pl/awl).