Jednostka Wojskowa AGAT to jedna z najmłodszych formacji polskich Wojsk Specjalnych – powołana w 2011 roku, z siedzibą w Gliwicach. W 2026 roku obchodzi 15-lecie, a jej nazwa i tradycje sięgają jednego z najsłynniejszych oddziałów dywersyjnych Armii Krajowej. Oto kim jest AGAT, czym się zajmuje i jak trafić w jej szeregi.
Skąd nazwa AGAT
Jednostkę powołano decyzją Ministra Obrony Narodowej z 18 marca 2011 roku. Nazwa nie jest przypadkowa: „Agat” to skrót od „Anty-Gestapo” – kryptonim oddziału dywersji bojowej Kedywu (Kierownictwa Dywersji) Komendy Głównej Armii Krajowej, złożonego z harcerzy Szarych Szeregów i przeznaczonego do zamachów na oficerów SS i Gestapo. W 2012 roku jednostka formalnie przejęła dziedzictwo tradycji tego oddziału, a jej patronem został gen. dyw. Stefan Rowecki „Grot”.
Czym zajmuje się AGAT
Głównym przeznaczeniem AGAT-u jest wsparcie bojowe pozostałych jednostek Wojsk Specjalnych. Ponadto jednostka jest przygotowana do samodzielnego prowadzenia pełnego spektrum operacji specjalnych – od rozpoznania specjalnego i wsparcia militarnego po akcje bezpośrednie, czyli rajdy i uderzenia na ważne cele w działaniach o wysokim ryzyku. Gotowość regularnie sprawdza w ćwiczeniach krajowych i międzynarodowych.
Struktura i tradycje pododdziałów
Trzon jednostki tworzą trzy Zespoły Szturmowe (Alfa, Bravo i Charlie) oraz Zespół Wsparcia. Co charakterystyczne, AGAT konsekwentnie wiąże swoje pododdziały z bohaterami polskiej historii wojskowości:
- Zespół Szturmowy Charlie dziedziczy tradycje oddziału szturmowego kpt. mar. Roberta Oszka, bohatera III powstania śląskiego (decyzja MON z 2019 r.).
- Zespół Wsparcia nawiązuje do Grupy Wawelberga z 1921 roku – uznawanej za pierwszy polski oddział do zadań specjalnych – dowodzonej przez kpt. Tadeusza Puszczyńskiego „Konrada Wawelberga”.
- Z Zespołami Szturmowymi Alfa i Bravo źródła branżowe wiążą tradycje ochotniczych oddziałów z czasów walk o granice II RP – „Oddziału Straceńców” gen. Romana Abrahama (obrona Lwowa 1918) oraz „Huzarów Śmierci” (1920). Tych dwóch nawiązań jednostka nie potwierdza jednak formalnie tak, jak w przypadku Zespołu Wsparcia i Zespołu Szturmowego C.
Ciekawostka domykająca tę historyczną linię: patron Zespołu Wsparcia, Wawelberg, przyjaźnił się z patronem całej jednostki, „Grotem” Roweckim – obaj znali się jeszcze z czasów szkolnych.
Jak dostać się do AGAT
AGAT należy do jednostek, które przyjmują ochotników dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (DZSW) na szkolenie specjalistyczne – to realna brama wejścia dla osób bez wcześniejszej służby. Trzeba jednak pamiętać o zasadzie wspólnej dla całych Wojsk Specjalnych: na zespół bojowy trafia się wyłącznie przez Selekcję. Pełne porównanie dróg wejścia opisaliśmy w przewodniku JATA czy DZSW, a szerszy kontekst znajdziesz w przeglądzie Wojsk Specjalnych w Polsce.
Najczęstsze pytania
Gdzie stacjonuje JW AGAT?
Jednostka ma siedzibę w Gliwicach, na Górnym Śląsku.
Od kiedy istnieje AGAT?
Jednostkę powołano decyzją MON z 18 marca 2011 roku; w 2026 roku obchodzi 15-lecie.
Czym AGAT różni się od GROM-u czy JWK?
To odrębna jednostka Wojsk Specjalnych o własnej specjalności (wsparcie bojowe komponentu WS i akcje bezpośrednie) i własnych tradycjach – wywiedzionych z dywersyjnego oddziału „Agat” Kedywu AK. GROM koncentruje się na kontrterroryzmie, JWK na pełnym spektrum operacji lądowych.
Źródła
- agat.wp.mil.pl – dziedziczenie tradycji, struktura
- Decyzje MON: 160/MON (24.05.2012, patron Grot + tradycje „Agatu”), 97/MON (26.06.2019, ZS Charlie – Oszek)
- Foto: Bartek Bera
Premiera: cała droga do AGAT-u w jednym miejscu
Wiesz już, kim jest AGAT – czas sprawdzić, jak do niego trafić. AGAT – Twoja droga 2026 prowadzi przez rekrutację, selekcję i przygotowanie do jednostki krok po kroku.
Zobacz ebook AGAT →
