24 lipca policjanci obchodzą swoje święto. Data nie jest przypadkowa – odsyła do 1919 roku, gdy odrodzona Rzeczpospolita powoływała do życia jednolitą formację porządkową. To dobry moment, żeby przyjrzeć się tej części Policji, która najbliżej styka się ze światem operatorów Wojsk Specjalnych: pionowi kontrterrorystycznemu, czyli BOA i pododdziałom SPKP.
Data, która sięga 1919 roku
Święto Policji przypada 24 lipca na pamiątkę uchwalenia ustawy z 24 lipca 1919 roku o Policji Państwowej. To pierwszy akt, który w niepodległej Polsce tworzył jedną, ogólnokrajową formację w miejsce lokalnych straży i milicji.
Sama data pochodzi z 1919 roku, ale świętem w dzisiejszym kształcie stała się znacznie później. Wprowadziła je nowelizacja ustawy o Policji z 21 lipca 1995 roku, która dopisała do niej artykuł ustanawiający 24 lipca dniem święta całej formacji. Innymi słowy: rok 1919 to źródło daty, a rok 1995 to moment, w którym trafiła ona do obowiązującego prawa.
Pion kontrterrorystyczny Policji dzisiaj
Kiedy mówimy o policyjnych „specjalsach”, chodzi o pion kontrterrorystyczny. Tworzy go jedna jednostka centralna i sieć jednostek wojewódzkich:
- CPKP „BOA” – Centralny Pododdział Kontrterrorystyczny Policji z siedzibą w Warszawie, pełniący rolę wiodącą i koordynacyjną.
- 17 SPKP – Samodzielnych Pododdziałów Kontrterrorystycznych Policji rozmieszczonych w terenie.
Razem daje to osiemnaście jednostek. Rok 2026 jest dla BOA szczególny – jednostka wywodzi się z formacji powołanej 22 lutego 1976 roku, więc obchodzi pięćdziesięciolecie.
Obecną nazwę cały pion zawdzięcza reformie, która weszła w życie 5 kwietnia 2019 roku. To wtedy ustawa utworzyła w Policji odrębną służbę kontrterrorystyczną i zmieniła nazewnictwo: dotychczasowe SPAP, czyli pododdziały antyterrorystyczne, stały się pododdziałami kontrterrorystycznymi – SPKP. Wcześniej, od 2008 roku, jednostka centralna funkcjonowała jako Biuro Operacji Antyterrorystycznych KGP.
Gdzie policyjny kontrterror spotyka Wojska Specjalne
Na co dzień to dwa różne światy, ale stykają się częściej, niż się wydaje. Wspólne ćwiczenia policyjnego pionu KT z Wojskami Specjalnymi są udokumentowane od lat:
- 2 grudnia 2008 roku GROM i BOA podpisały formalne porozumienie o współpracy, obejmujące między innymi ładunki wybuchowe, negocjacje, psy bojowe i taktykę wysokościową.
- Formoza ćwiczyła z SPKP Szczecin przejmowanie statku na Zalewie Szczecińskim, wspólnie z amerykańską US Navy.
- Komandosi z Lublińca (JWK) i AGAT szkolili się razem ze SPKP Katowice na Stadionie Śląskim w scenariuszu uwolnienia zakładników.
Więcej takich wspólnych działań opisujemy na bieżąco w naszej sekcji poświęconej policyjnemu kontrterroryzmowi.
Co odróżnia BOA od GROM
Skoro obie formacje szturmują, odbijają zakładników i pracują z materiałami wybuchowymi, gdzie leży różnica? Przede wszystkim w podległości i zadaniach. BOA oraz SPKP to Policja – podlegają Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji, a ich domeną jest bezpieczeństwo wewnątrz kraju: zatrzymania najgroźniejszych przestępców, reagowanie na zamachy, ochrona infrastruktury.
Wojska Specjalne to czwarty rodzaj sił zbrojnych, podległy Ministerstwu Obrony Narodowej, przygotowany również do działań poza granicami państwa. Stąd bierze się sens wspólnych ćwiczeń – w sytuacji poważnego kryzysu obie strony muszą umieć działać obok siebie, mimo że na co dzień odpowiadają za co innego.
Sprawdź, czy przeszedłbyś ich test
Wejście do policyjnego pionu kontrterrorystycznego wymaga zdania odrębnego testu sprawności fizycznej, opisanego w rozporządzeniu MSWiA. To zestaw prób, w których liczy się każda sekunda i każde powtórzenie. Przygotowaliśmy kalkulator, który na podstawie oficjalnych norm pokaże, czy z Twoimi wynikami przeszedłbyś ten sprawdzian:
Kalkulator testu sprawności do BOA i SPKP
Jeśli interesuje Cię droga przez mundur wojskowy, mamy też kalkulator naboru do Policji oraz zestaw kalkulatorów sprawnościowych dla poszczególnych jednostek Wojsk Specjalnych.
FAQ
Dlaczego Święto Policji jest 24 lipca?
Data upamiętnia uchwalenie ustawy z 24 lipca 1919 roku o Policji Państwowej, która stworzyła w niepodległej Polsce jednolitą formację porządkową. Jako oficjalne święto 24 lipca zapisano w ustawie o Policji nowelizacją z 1995 roku.
Czym różni się CPKP „BOA” od SPKP?
CPKP „BOA” to jedna jednostka centralna z siedzibą w Warszawie, pełniąca rolę wiodącą i koordynacyjną w całym pionie. SPKP to siedemnaście samodzielnych pododdziałów kontrterrorystycznych rozmieszczonych w terenie. Razem tworzą osiemnaście jednostek.
Czy BOA należy do Wojsk Specjalnych?
Nie. BOA i SPKP to Policja, podległa Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji, z zadaniami skupionymi na bezpieczeństwie wewnątrz kraju. Wojska Specjalne są rodzajem sił zbrojnych podległym Ministerstwu Obrony Narodowej. Obie formacje wspólnie ćwiczą, ale są odrębne.
Jak wygląda test sprawności do policyjnego kontrterroryzmu?
To odrębny sprawdzian określony w rozporządzeniu MSWiA, składający się z serii prób na zasadzie zaliczył – nie zaliczył. Nasz kalkulator pozwala sprawdzić poszczególne progi na podstawie oficjalnych norm.
