W cyklu o zagranicznych jednostkach specjalnych opisaliśmy już Delta Force – lądowe ostrze amerykańskiego Połączonego Dowództwa Operacji Specjalnych (JSOC). Czas na jej morską siostrę: DEVGRU, znaną szerzej jako „SEAL Team 6″. To jednostka, której operatorzy zabili Osamę bin Ladena – i która zapłaciła też najwyższą cenę w historii amerykańskich morskich sił specjalnych.
Narodziny „szóstki” – Marcinko i dezinformacja
Po klęsce operacji Eagle Claw w 1980 roku – nieudanej próby odbicia amerykańskich zakładników w Iranie – Marynarka chciała mieć własną jednostkę zdolną do błyskawicznej reakcji i odbijania zakładników. Budowę powierzono komandorowi Richardowi Marcinko. Nazwał ją SEAL Team Six – choć istniały wówczas tylko dwa zespoły SEAL. „Szóstka” była celową dezinformacją: miała sprawić, by wywiad radziecki przeszacował liczebność amerykańskich SEAL. Jednostka wystartowała z około 75 strzelcami, ręcznie dobranymi przez Marcinkę z istniejących zespołów.
Od SEAL Team Six do DEVGRU
W 1987 roku SEAL Team Six formalnie rozwiązano, a jego następcą została Naval Special Warfare Development Group (NSWDG, w skrócie DEVGRU). Pod tą nazwą jednostka działa do dziś, choć w mowie potocznej – i w popkulturze – wciąż jest „SEAL Team 6″. Operacyjnie podlega JSOC, w którym występuje jako Task Force Blue (jej lądowym odpowiednikiem jest Delta, czyli Task Force Green).
„Tier 1″ i miejsce w JSOC
Do DEVGRU, podobnie jak do Delty, przylgnęła medialna etykieta „Tier 1″. Warto uczciwie powiedzieć: „Tier 1″ nie jest oficjalną rangą ani rankingiem „najlepszych”. To termin nieoficjalny, wywodzący się z priorytetu finansowania zadań kontrterrorystycznych. W doktrynie amerykańskiej właściwym pojęciem jest Special Mission Unit (SMU) – jednostka o zadaniach specjalnych.
Selekcja i struktura
DEVGRU nie rekrutuje „z ulicy” – przyjmuje już doświadczonych operatorów SEAL, którzy przechodzą wielomiesięczną selekcję i kurs zwany „Green Team”, o wysokiej odsiewalności. Pododdziały oznaczono kolorami: szturmowe Red, Blue, Gold i Silver, rozpoznawczo-snajperski Black oraz „łodziowy” Gray. Każdy ma swoją tożsamość – Blue od początku nosiło piracką banderę (Jolly Roger), Gold utożsamiało się z rycerską symboliką.
Operacje, które przeszły do historii
Pierwsza głośna i bolesna karta to bitwa o Takur Ghar (marzec 2002, Afganistan), znana też jako „Roberts Ridge” – od nazwiska Neila Robertsa, operatora DEVGRU, który pod ostrzałem wypadł z pokładu śmigłowca i jako pierwszy zginął w tej walce. Górę ostatecznie zdobyto, ale poległo siedmiu Amerykanów.
W kwietniu 2009 roku jednostka przeprowadziła jedną z najbardziej spektakularnych akcji ratunkowych: po uprowadzeniu kapitana Richarda Phillipsa ze statku Maersk Alabama trzech somalijskich piratów przetrzymywało go w szalupie. Snajperzy DEVGRU oddali trzy jednoczesne strzały z rufy niszczyciela USS Bainbridge, kładąc wszystkich porywaczy i uwalniając zakładnika – to ta historia stała się kanwą filmu „Kapitan Phillips”.
Najsłynniejszą operacją pozostaje Neptune Spear (2 maja 2011). To operatorzy DEVGRU zabili Osamę bin Ladena w jego rezydencji w Abbottabadzie w Pakistanie: 23 komandosów, tłumacz i pies bojowy, dwa śmigłowce 160. pułku lotnictwa specjalnego, wsparcie CIA – całość trwała poniżej 40 minut. Samej operacji – jej przebiegowi i kulisom – poświęcamy osobny, szczegółowy wpis.
Zaledwie trzy miesiące później przyszedł najczarniejszy dzień. 6 sierpnia 2011 roku w dolinie Tangi w Afganistanie talibowie zestrzelili z granatnika przeciwpancernego śmigłowiec CH-47 o kryptonimie Extortion 17. Zginęło wszystkich 38 osób na pokładzie, w tym 15 operatorów szwadronu Gold DEVGRU – to największa jednodniowa strata w historii amerykańskich morskich sił specjalnych. Wbrew obiegowej opinii nie byli to ci sami ludzie, którzy zabili bin Ladena, choć służyli w tej samej jednostce.
Mimo tej straty jednostka działała dalej. W styczniu 2012 roku w Somalii operatorzy DEVGRU uwolnili w nocnym szturmie porwaną amerykańską pracownicę organizacji humanitarnej Jessicę Buchanan i jej duńskiego kolegę, eliminując dziewięciu porywaczy bez strat własnych. O powodzeniu akcji prezydent USA wspomniał wprost przy okazji orędzia o stanie państwa.
Tu konieczne jest to samo zastrzeżenie co przy Delcie: poza wyjątkami Pentagon nie potwierdza oficjalnie udziału DEVGRU w konkretnych akcjach. Nawet przy operacji Neptune Spear rząd publicznie mówił o „zespole SEAL”, a szczegóły dotyczące samej jednostki podają media i książki byłych operatorów, nie komunikaty wojska.
Co dziś
DEVGRU pozostaje morskim narzędziem JSOC najwyższego szczebla do kontrterroryzmu, odbijania zakładników i zadań o znaczeniu strategicznym, zdolnym do działania na morzu, na lądzie i z powietrza. Jak w przypadku Delty, jej status jest niejawny, a Marynarka nie podaje liczebności ani struktury.
Polski ślad – DEVGRU, GROM i Formoza
Tworząc GROM od 1990 roku, Polacy czerpali wzorce nie tylko z brytyjskiego SAS i Delty, ale również z amerykańskich jednostek morskich. Na Haiti w 1994 roku – podczas swojej pierwszej misji bojowej – GROM zmieniał na posterunkach zarówno elementy Delty, jak i SEAL Team 6. GROM ma własny komponent morski, a najbliższym polskim odpowiednikiem morskiego profilu DEVGRU jest dziś Formoza (Morska Jednostka Działań Specjalnych) – to ona specjalizuje się w działaniach spod wody, abordażach i operacjach na infrastrukturze morskiej.
Z tej samej serii: jednostki specjalne świata
Profile zagranicznych jednostek, które warto znać jako punkt odniesienia dla polskich Wojsk Specjalnych:
Powiązane wpisy
Najczęstsze pytania
Czy DEVGRU i „SEAL Team 6″ to ta sama jednostka?
Tak. „SEAL Team Six” to pierwotna nazwa z 1980 roku; w 1987 roku jednostkę przemianowano na Naval Special Warfare Development Group (DEVGRU). „SEAL Team 6″ funkcjonuje dziś jako nazwa potoczna.
Czym DEVGRU różni się od Delta Force?
DEVGRU to jednostka Marynarki (w JSOC jako Task Force Blue), wywodząca się ze środowiska SEAL. Delta Force to jednostka Armii (Task Force Green), wzorowana na SAS. Obie wykonują podobne zadania, ale pochodzą z różnych rodzajów sił zbrojnych.
Kto zabił Osamę bin Ladena?
Operatorzy DEVGRU podczas operacji Neptune Spear 2 maja 2011 roku w Abbottabadzie w Pakistanie. Prezydent USA publicznie potwierdził udział zespołu SEAL.
Czym była Extortion 17?
To kryptonim śmigłowca CH-47 zestrzelonego 6 sierpnia 2011 roku w Afganistanie. Zginęło 38 osób, w tym 15 operatorów DEVGRU – to najtragiczniejszy dzień w historii amerykańskich morskich sił specjalnych.
Zdjęcie tytułowe: Pete Souza / Biały Dom (domena publiczna) – zespół bezpieczeństwa narodowego USA obserwuje operację Neptune Spear (zabicie bin Ladena), 1 maja 2011 roku.
